O futuro do libro “que nunca se produciu”

O escritor Paul Lafargue pregúntase nun artigo publicado en Salon por que as novelas hipertextuais, que foron o hype literario dos anos 90, deixaron de producirse. E faino coincidindo co lanzamento da súa propia hipernovela, Luminous Airplanes, mentres se pregunta “coma un neno que chega á escola un día de nevarada, onde está todo o mundo?”.

«Que pasou coa ficción hipertextual? Se vostede era unha persoa viva e alfabetizada nos 90, poderá lembrar o hype co que o hipertexto foi promocionado como ‘the next big thing’: un medio que tiña o potencial de transformar a narrativa na era post-Gutenberg, do mesmo xeito que os tipos móbiles lle deron pulo á novela. Publicáronse hipertextos, primeiro en disquete, despois en CD-ROM, despois nae Web. A recensión de Robert Coover sobre o hipertexto “Victory Garden”, creado por Stuart Moulthrop en 1993, estivo na primeira páxina da New York Times Book Review.

E despois… non pasou nada. A entrada da Wikipedia para a ficción hipertextual non lista ningunha obra posterior a 2001 (…). Desconcerta que a forma estea desaparecendo, tendo en conta que nos últimos dez anos temos asistido ao nacemento do e-book e o e-reader, de proxectos vizosamente animados como “O libro da selva” de Electric Type, e de aventuras editoriais innovadoras como a Red Lemonade de Rishard Nash -e, se cadra non foi coincidencia, unha crise no sector editorial tradicional. Un non pode tirar unha pedra en certos barrios de Manhattan cercanos a Union Square sen que apareza alguén preguntando polo futuro do libro. Se algunha vez houbo un tempo para que a novela hipertextual chegase ao seu apoxeo, pensariamos que era este. Pero ata o de agora, nada (e debería mencionar aquí que eu mesmo estiven traballando nunha ficción hipertextual. Si, hai pouco. Si, poden vela. E síntome coma o rapaz que aparece na escola nun día de nevarada, preguntándome: onde está todo o mundo?»

Poden seguir lendo a interesante reflexión de Lafargue na revista Salon

María Yáñez