Camiños para a app-literatura (III): a poesía expandida. Exemplos

Vén do post anterior.

The Waste Land, de T.S. Eliot, por TouchPress.

“Revivir o poema máis revolucionario dos últimos cen anos para unha audiencia do século XXI” é o que se propón a editorial interactiva TouchPress para esta aplicación literaria que ata o de agora é unha das máis premiadas e recoñecidas polo seu sector, ao proporcionar unha auténtica expansión dos contidos e posibilidades arredor do poema The Waste Land, de T.S. Eliot.

A app está deseñada para o iPad e comercialízase na AppStore por 13,99 dólares. Nela podemos atopar distintos contidos contextuais que enriquecen o texto, como unha reprodución do manuscrito orixinal, entrevistas a 35 expertos na obra, como Seamos Heaney, notas interactivas que axudan a comprender todas as referencias e alusións que contén o poema, e tamén unha performance feita pola actriz Fiona Shaw e gravada pola BBC. Tamén podemo escoitar diferentes lecturas do poema feita polo propio Eliot e por grandes voces da escena como sir Alec Guinness.

Velaquí unha demostración

What They Speak When They Speak to Me, de Victor Keegan, e o resto de creacións de (P.o.E.M.M.)

Jason E. Lewis e Bruno Nadeau forman o equipo de Poems for Excitable Mobile Media (P.O.E.M.), que explora as interfaces táctiles como a do iPad / Iphone, pero tamén grandes pantallas para exposicións, para compoñer poemas que usan a interactividade de tocar coa man para facer moverse os elementos textuais, imaxes, sons, etc. A súa primeira obra foi What They Speak When They Speak to Me, de Victor Keegan, que consiste nunha pantalla negra coas letras do alfabeto en branco aboiando libre mente. Cando se empezan a tocar e mover cos dedos as letras comezan a formar frases se se moven nunha dirección, e as frases inversas se se moven na outra. Tamén se poden facer formas coas palabras, e segundo a forma e o debuxo vanse formando unhas frases ou outras.

Outras das pezas poéticas editadas por P.O.E.M.M son Buzz Aldrin Doesn’t Know Any Better, The Great Migration ou No Choice About the Terminology, cuxa aparición anuncian para decembro.

Composition No.1 for iPad, de Visual Editions e Universal Everything

Em 1962 o novelista francés Marc Saporta publicou Composition No. 1, unha novela chamada prehipertextual cuxas páxinas estaban sen encadernar e se podían ler en orde aleatoria. Así o indicaba o seu autor: “Prégase que o lector dispoña destas páxinas coma dunha baralla de cartas. Que corte, se o desexa, coa man esquerda, coma se fose unha cartomántica. A orde na que as follas saian da baralla orientará o destino de X”. Case 50 anos máis tarde, a editorial británica Visual Editions reeditou estes libro nun fermoso formato, ao tempo que investigaba a comercialización da traslación lóxica deste “hipertexto en papel” a o soporte dixital.

O resultado foi a app Composition No.1. que, igual que What They Speak When They Speak to Me, permite xogar coas letras na pantalla táctil, e fai doada, e moi lóxica,a proposta de ler cada páxina aleatoriamente empezando pola que se queira. Aínda que o acaimento do soporte pareza lóxico, o certo é que a proposta perde forza precisamente por esta lóxica, porque no dixital o hipertexto, a non-linealidade, é o natural, non se forza o texto nin a experiencia lectora como o fai o formato das páxinas soltas do libro descosido. Non deixa de ser un gran paradoxoo que a forza do hipertexto físico dilúese no hipertexto dixital. Vexamos a diferenza nestes dous vídeos.

60 years in 60 poems, de The Space

Esta é unha curiosa rareza en forma de web-app que se creou para celebrar con literatura as vodas de diamante da raíña de Inglaterra. Cun deseño gráfico e de interacción moi traballado, navegar por esta web permítenos explorar a historia dos últimos 60 anos a través de poemas coñecidos, clasificados por diversos temas como o tempo, a identidade, a vixilancia, a migración, o recordo, a perda, o cambio, a descuberta, a celebración, o zeitgeist ou o desexo. Podemos navegar por eles e ir lendo os poemas ou escoitándoos en diversas voces, ver fotos do ano en que foron feitos… Trátase así dunha visualización estética dunha base de datos composta por poemas, seguindo unha tendencia moi recente como é a visualización de datos, que abrazan teóricos como Lev Manovich. E sobre todo trátase de ampliar o significado destes poemas engadíndolles un contexto e un criterio de selección que lles outorga interese e valor para chegar ao público, ou a outro público, de outra maneira.

POETRY, de The Poetry Foundation

Esta é tamén a intención da aplicación para iPhone e iPad, POETRY, que contén unha vasta base de datos de poemas que podemos explorar, buscar e seleccionar seguindo diferentes parámetros temáticos (amor, nostalxia, compromiso, familia, natureza, espiritualidade…), e que podemos despois ler, escoitar e compartir cos nosos amigos. A idea é podemos botar man dun poema para cada momento, e atopar na poesía o conforto e a inspiración que precisamos para sobrevivir ao día a día. O corpus está sacado da literatura universal, e de autores como T.S. Eliot, Emily Dickinson, Pablo Neruda… aínda que a lingua usada é o inglés.