Todolos artigos de: Le.es

Próximo congreso sobre ‘Digital Storytelling’ en Valencia

Autora: langwitches / / CC BY-NC-SA 2.0

O Instituto Interuniversitario de Lenguas Modernas Aplicadas de la Comunitat Valenciana (IULMA) e o Departament de Filologia Anglesa i Alemanya acollen a Conferencia Internacional sobre Relato Digitalque se celebrará en Valencia dende o 21 ata o 23 de marzo de 2012.

Tal e como explican os organizadores na web do congreso, “o relato dixital é a expresión moderna da antiga arte de contar historias. O poder dos relatos dixitais obtense ao entrelazar a música, a narrativa e a voz, dándolle así unha dimensión profunda e unhas cores vivas ás personaxes, ás situacións, ás experiencias e á comprensión dos distintos caracteres. Conta agora a túa historia dixitalmente Leslie Rule, Center For Digital Storytelling“.

“O relato dixital (…) estase a usar na actualidade en máis de 80 países con aplicacións moi distintas que inclúen a educación, o marketing e a autoexpresión, entre outras. Combina a arte da narración clásica cunha gran variedade de ferramentas multimedia, incluíndo as gráficas, o audio, os vídeos de animación e as publicacións na Web. O relato dixital converteuse nun fenómento educativo e cultural que, sen dúbida, outórgalle un novo enfoque á arte antiga de contar historias”.

“Neste congreso esperamos reunir en Valencia a aqueles que queiran contarnos as súas experiencias co relato dixital e a aqueles que queiran aprender máis acerca de como o uso da narrativa unido ás novas tecnoloxías leva axudado a transformar a experiencia do relato dixital nalgo máis persoal e ao alcance de todo o mundo”.

A convocatoria para presentar comunicacións ou video-posters remata o 15 de outubro. Máis información.

Performing Poetry

A editorial Rodopi publica o volume “Performing Poetry: Body, Place and Rhythm in the Poetry Performance”, coordinado por Cornelia Gräbner (Universidade de Lancaster) e por Arturo Casas, da Área de Teoría da Literatura e Literatura Comparada da USC. Os dous son membros da rede Poetics of Resistance.  Contén diversas aproximacións críticas en torno á  performance poética, á súa condición híbrida e aos conceptos fudamentais de espazo e lugar. Entre outros especialistas procedentes de diferentes ámbitos, no volume participa o director do Proxecto Le.es, Anxo Abuín.

Vía Magmática.

Mapping E-Lit: Congreso sobre literatura electrónica en Barcelona a finais de novembro

O grupo de investigación Hermeneia e a Universitat de Barcelona organizan o congreso ‘Mapping e-lit: Lectura y análisis de la literatura digital’, que se celebrará no CaixaForum Barcelona os días 24 e 25 de novimbro de 2011.

Segundo contan na web de Hermeneia, “o congreso está baseado na investigación que leva a cabo HERMENEIA: Estudos Literarios e Tecnoloxías Dixitais (grupo da Universitat de Barcelona consolidado pola Generalitat de Catalunya -SGR 2009-529-). Pretende ser un punto de encontro e reflexión en torno a unha disciplina, a literatura dixital, que o grupo Hermeneia leva traballado dende o ano 2000, pero que segue a ser unha liña emerxente no noso país. Nesta década, a presenza da literatura electrónica (ou E-lit na forma popularizada e apocopada de Electronica Literature) nas diferentes universidades españolas e europeas foi indo en aumento ata o punto que, neste mesmo curso académico, as dúas asociacións de referencia nos estudos literarios en España -a Sociedad Española de Literatura General y Comparada (SELGUC) e a Asociación Española de Teoría de la Literatura (ASETEL)- téñenlle adicado importantes espazos monográficos nos seus respectivos congresos. O carácter fundacionalmente internacional de HERMENEIA permitiulle establecer vínculos con grupos europeos e americanos que agora tecen xa unha espesa rede de relacións. Neste congreso queremos abordar a análise e comentario da literatura dixital, así como tamén a influencia do dixital na literatura impresa máis contemporánea.

O congreso, pois, quere ofrecer unha inmersión no campo da literatura electrónica a través da participación e do diálogo de especialistas nacionais e internacionais na materia, ao mesmo tempo que brinda a oportunidade de establecer un contacto directo cos autores e críticos de obras dixitais e de coñecer as diversas prácticas de lectura posibles. Deste xeito, poderase observar e estudar o estado da cuestión da literatura dixital desde perspectivas diversas e complementarias, así como tamén avaliar a cuestión do canon a raíz da publicación en 2011 do volume 2 da Electronic Literature Collection da ELO, institución de referencia na materia.

Someterase a estudo a viaxe da páxina á pantalla e á inversa, é dicir, as contaminacións e influencias entre as dúas linguaxes expresivas -imprenta e dixital. Por último, tamén se analizarán as redes de estudo a nivel europeo que se foron implementando: a recente concesión do proxecto ELMCIP e a inminente aparición pública do grupo DDD-Lit (Digital, Digital, Digitale Littérature), do que HERMENEIA tamén forma parte do seu núcleo fundador (creado en marzo do 2011)”.

Call for papers e inscrición

As propostas de comunicación, de 15 minutos de duración, deben presentarse antes do 10 de outubro de 2011, co título e un resumo que non exceda as 300 palabras. As propostas enviaranse por correo electrónico a mapping@hermeneia.net. Serán inmediatamente avaliadas polo Comité Científico e antes do 20 de outubro de 2011 comunicarase se foron aceptadas.

Para a inscrición hai un primeiro prazo antes do 1 de novembro, cun prezo de 200 euros para os asistentes con comunicación. A partir do dous de novembro os asistentes con comunicación que se inscriban deberán pagar 250. Para os asistentes sen comunicación o prezo, independentemente da data de inscrición, será de 250 euros, e para os estudantes 150.

Para facer a inscrición cómpre enviar un correo a mapping@hermeneia.net. O Grupo de Investigación HERMENEIA certificaralles aos participantes a presentación das súas comunicacións.

Máis información.

“Espacio….., ciberespacio….. y….. literatura…..”, capítulo de Mª Teresa Vilariño Picos no libro ‘Literatura e internet. Nuevos textos, nuevos lectores’.

O libro que recolle as actas do XX Congreso de Literatura Española Contemporánea. Literatura e Internet: Nuevos Textos, Nuevos Lectores, celebrado en Málaga no pasado mes de decembro xa saíu do prelo. Nel inclúese o capítulo “Espacio….., ciberespacio….. y….. literatura…..” da doutora María Teresa Vilariño Picos, membro do proxecto Le.es e profesora de Ciberliteratura na USC.

O artigo a autora explora a relación entre os conceptos de ciberespazo e espazo físico e como a creación artística dixital, en especial a literaria, trata de conectar estes dous mundos. Recomendamos a súa lectura neste pdf: Espacio, ciberespacio y literatura

“Lectura y nativos digitales”, novo libro de Darío Villanueva

O catedrático de Teoría da Literatura e Literatura Comparada da USC, e membro do proxecto Le.es Darío Villanueva, vén de publicar “Lectura e nativos digitais”, un libro que recolle a conferencia que pronunciou no acto de recollida do I Premio internacional de investigación humanística co que a Real Sociedad Menéndez Pelayo o galardou o 14 de maio do 2010.

Nesta publiación, que conta cun limiar-laudatio do seu compañeiro de área na USC, o profesor José Manuel González Herrán, Villanueva reflexiona sobre a transformación dos hábitos de lectura, e da propia escritura, que propician os novos soportes.

Pódese ler enteira neste pdf: Lectura y nativos digitales

Referencia bibliográfica:

    Villanueva, Darío. Lectura y nativos digitales. Real Sociedad Menéndez y Pelayo, Conferencias y discursos. Santander, 2011. ISBN: 978-84-936065-7-2.

Seminario sobre Transmedia na Coruña

A Asociación Galega de Guionistas, en colaboración coa Universidade de A Coruña, organiza por primeira vez en Galiza un Seminario de Desenvolvemento de Proxectos Transmedia, “O futuro da narración multiplataforma: Transmedia”.

Cales son os novos camiños no mundo do entretemento audiovisual? Cara onde camiña a ficción? Como influirá internet na creación de contidos? Xordirán novas formas narrativas? Transmedia, crossmedia e contidos multiplataforma, cales son as súas diferencias? Que ten de revolucionario o concepto transmedia? Poderedes obter resposta a estas cuestións no I Seminario de Desenvolvemento de Proxectos Transmedia.

Impartido por Gemma Dunjó, Productora Transmedia e Story Architect do primeiro proxecto transmedia de España “Panzer Chocolat” producido por Filmutea

Seguir lendo Seminario sobre Transmedia na Coruña

Espazos para a ciberliteratura na rede: o portal ‘Literatura Electrónica Hispánica’

A aparición de novos formatos literarios ligados aos recentes avances tecnolóxicos preséntase actualmente como un dos retos fundamentais que deben afrontar os estudos literarios. Neste sentido, ditas modalidades textuais emerxentes desafían tanto as bases que sustentaban tradicionalmente a definición do concepto de literatura como a configuración clásica dos procesos de produción e recepción das obras. Igualmente, esta reformulación dos límites e os esquemas do literario vese acompañada por unha alteración radical nos modos de conservación e accesibilidade dos textos. Os textos electrónicos carecen da pretendida perdurabilidade da que habitualmente disfrutan as obras impresas grazas ao seu resistente soporte material e ao seu depósito en centros bibliotecarios; así, os hipertextos distínguense por un carácter certamente efémero, determinado non só polos propios rasgos que caracterizan a súa conformación e circulación senón tamén pola escaseza de organizacións adicadas á súa preservación. A abundancia de institucións centradas na dixitalización de textos impresos contraponse á aínda minoritaria presenza na rede de entidades que desempeñen a tarefa de conservar, clasificar e expoñer os hipertextos creados con recursos dixitais. Non obstante, a evidente necesidade de construír plataformas que aseguren a pervivenza das novas textualidades electrónicas provoca o paulatino incremento do número de páxinas baseadas na difusión, o estudo ou o arquivo da literatura dixital: partindo de intencións e estruturas obviamente diversas, as iniciativas emprendidas por proxectos académicos (en España, por exemplo, Hermeneia, A Literatura Electrónica en España ou Literatura hipertextual y Teoría literaria) e organizacións internacionais (por exemplo, Electronic Literature Organization- ELO-, etc.) representan o esforzo de múltiples investigadores por ofrecer aos usuarios de internet a posibilidade de explorar directamente os textos electrónicos e descubrir a súa influencia na redefinición dos fundamentos da literatura.

Así pois, coa finalidade de dar conta dun dos exemplos máis recentes da proliferación de sitios especializados na literatura electrónica, ao longo deste artigo concentrareime na presentación, descrición e a análise do portal Literatura Electrónica Hispánica, integrado dentro da Biblioteca Virtual Cervantes. Presentado como unha sección temática incorporada dende 2009 ao deseño xeral da web da indicada institución, o portal en cuestión abandona o ámbito das obras impresas dixitalizadas para intentar proporcionar unha mostra dalgunhas das narracións hipertextuais producidas en castelán. Tal como sinala na presentación da web o seu director, Juan José Díez, a creación do portal parte do obxectivo de expoñer o florecemento da literatura electrónica no mundo hispánico, reivindicando o recoñecemento da súa expansión ante a posición xa consolidada coa que conta no contexto anglosaxón. Deste xeito, a raíz da súa vinculación coas actividades de promoción da cultura hispánica levadas a cabo polo Instituto Cervantes, a páxina Literatura Electrónica Hispánica busca transcender a atención case exclusiva prestada ao desenvolvemento dos textos electrónicos en lingua inglesa para subliñar a importancia da tradición hipertextual xurdida en España e América Latina nos últimos anos.

Xunto coa explicitación dos motivos que xustifican o estabelecemento da páxina, a presentación inicial do portal facilítalles aos usuarios unha explicación dos criterios que determinan a delimitación teórica dos textos electrónicos e a súa diferenciación respecto ás obras convencionais. Dende este punto de vista, os principais factores que sustentan dita distinción correspóndense con tres características básicas que, limitadas anteriormente polas condicións propias do formato impreso, resultan potenciadas grazas ás posibilidades abertas polas novas tecnoloxías: en primeiro lugar, a hipertextualidade supera a proxección lineal da escritura tradicional mediante unha articulación estrutural dinámica onde a incorporación de links permite a conformación dunha organización descentralizada e rizomática; en segundo lugar, os recursos multimedia eliminan o monopolio da letra e o escrito a través da introdución doutros medios de expresión, impulsando a converxencia entre a literatura e outras formas artísticas (pintura, vídeo, música, etc.); por último, a interactividade libera ao lector da súa pasividade previa e o converte nun compoñente primordial das obras, en tanto que, ademais de poder elixir entre múltiples itinerarios dentro do texto, pasa a participar no seu proceso de elaboración cos seus comentarios e as súas aportacións. Así, segundo apunta Juan José Díez na citada presentación, a especificación de tales rasgos innovadores recalca cómo a transformación definitiva das formas textuais deriva da plasmación no ámbito literario dos principios que rexen as experiencias dixitais orixinadas por internet, sinalando o paso da cultura impresa ao espazo virtual instaurado tras a pantalla do ordenador.

En canto á organización do portal, este mostra cinco seccións principais, a través das cales os usuarios, máis alá de acceder aos propios textos, poden atopar información sobre os autores e as obras, traballos teóricos sobre a literatura electrónica, enlaces a outras páxinas e, asimesmo, un blog no que colaborar. Dentro do apartado destinado aos autores, proporciónase un listado xeral dos escritores e artistas (entre outros, Hernán Casciari, Jaime A. Rodríguez, Belén Gache, Dora García, Juan José Díez, etc.) cuxas creacións aparecen integradas no portal, engadindo tanto unha breve descrición biobibliográfica das súas traxectorias profesionais e literarias como enlaces que conducen aos seus textos na web ou ás súas páxinas persoais. A sección referida ás obras conduce directamente á navegación polos formatos electrónicos incorporados, os cales se organizan mediante unha clasificación xenérica que distingue entre diversas modalidades narrativas: hipernovelas, construídas por medio de enlaces que fracturan e amplían os modos de lectura dominados pola linealidade; hipermedia, que suman ás vantaxes do hipertexto a utilización de recursos multimedia; webnovelas, as cales contan con un funcionamento que esixe unha conexión directa con internet; blognovelas, concibidas como narracións que expande os modelos dos discursos autobiográfico e epistolar dende a aplicación dos esquemas de produción e interacción do blog; wikinovelas, que se presentan como novelas colectivas onde todos os elementos son determinados por múltiples autores anónimos. Asimesmo, o despregue de tales contidos vese complementado pola introdución dunha serie de artigos teóricos elaborados por investigadores e escritores (Francisco Chico Rico, Tomás Albadalejo, José Luis Orihuela, Doménico Chiappé, Leonardo Valencia, etc.) que reflexionan sobre as propiedades da literatura electrónica, prestando atención a cuestións tales como as súas relacións coa retórica ou a literatura oral, as modificacións das funcións do narrador, as variacións na articulación pragmática da comunicación lingüística ou os novos vínculos instituídos entre a literatura e a tecnoloxía. Finalmente, as dúas últimas seccións que inclúe o portal amplifican o dinamismo do seu funcionamento, de tal xeito que, ao tempo que os enlaces a outras webs –institucións, blogs, etc.- lembran ao usuario que a páxina que visita pode non ser máis que o inicio dunha viaxe aberta á totalidade da rede, o blog dálle a oportunidade de contribuír á creación do propio portal a partir da publicación das súas opinións e a presentación de novas obras.

Tal como evidencian as informacións indicadas até agora, a web aquí analizada constitúe unha ferramenta especialmente útil para a exploración dalgunhas das variedades máis representativas da emerxente literatura electrónica. Sen embargo, dito portal non deixa de mostrar certos problemas que obstaculizan a súa consideración como un proxecto absolutamente consolidado e completo. Ante a ausencia dunha xustificación que outorgue sentido á decisión tomada, a limitación da mostra a textos narrativos resulta unha redución arbitraria que exclúe xéneros como a poesía e o teatro, os cales forman parte tamén dos procesos de transformación vencellados ao desenvolvemento da literatura electrónica. Paralelamente, o esquecemento das obras electrónicas compostas en linguas como o galego, o catalán ou o vasco, se ben pode ser explicado polos obxectivos da institución que alberga ao portal, non só neutraliza a rica tradición hipertextual exhibida en tales literaturas, senón que tamén dificulta simultaneamente a visibilización da diversidade cultural presente no contexto español. Os baleiros promovidos por esta dobre limitación confirman que a selección de textos ofrecida non resulta suficientemente ampla, quedando esta restrinxida a pouco máis dunha vintena de obras, sen que tal repertorio apenas fora incrementado ou actualizado dende a institución da páxina. O reducido deste arquivo contrasta, polo tanto, coa intención de fundar unha plataforma capaz de revelar a evolución da literatura electrónica no mundo hispánica, obxectivo que require un rastrexo constante e profundo das novidades aparecidas en dito ámbito, así como unha páxina dinámica e activa que se expanda grazas á súa incorporación e conservación.

En conclusión, o portal Literatura Electrónica Hispánica destaca como un valioso proxecto que revela a progresiva presenza na rede de páxinas centradas na preservación e clasificación dos textos electrónicos. Aínda que o propósito de compensar a natureza efémera dos hipertextos a través dun traballo continuado de conservación e difusión é compartido por diversas webs, a particularidades que definen o seu funcionamento confírenlle ao portal en cuestión unha identidade única, baseada sobre todo na área xeográfico-cultural que pretende abarcar e nas múltiples posibilidades de interacción e navegación que proporciona. En consecuencia, a pesar das exclusións e os problemas de actualización que mostra, o sitio aquí comentado confírmase como un interesante modelo para a elaboración de novos espazos consagrados á reivindicación e ao arquivo das formas literarias electrónicas, auténticas bibliotecas virtuais destinadas a ser habitadas pola literatura que vén.

David Muiño Barreiro.