Arquivo da categoría: Artigos

Ciberliteratura e comparatismo

As actas do XVIII Simposio da Sociedad Española de la Literatura General y Comparada (SELGYC), que se celebrou en setembro do 2010 na Universidade de Alicante, veñen de ser publicadas no volume titulado Ciberliteratura i Comparatisme (Ciberliteratura y comparatismo), no que figuran como editores Rafael Alemany Ferrer e Francisco Chico Rico.

As comunicacións recollidas neste libro son as que participaron na sección dedicada á reflexión teórica e crítica sobre a ciberliteratura desde a perspectiva teórico-metodolóxica comparatista. Segundo os seus editores “tratábase, por un lado, de favorecer a exploración das formas coas que a literatura electrónica ten creado e introducido xa diferenzas aprezables no interior do sistema da literatura e, por outro, de valorar os modos segundo os cales a comunicación artística en xeral e a lectura literaria en particular se levan modificado coa aparición e o desenvolvemento do dominio do ciberespazo”.

Os profesores Darío Villanueva (membro do proxecto Le.es) e Dolores Romero (Universidade Complutense de Madrid), foron os encargados de dar as ponencias plenarias deste congreso. Villanueva ao mesmo tempo formou parte, canda Laura Borràs e Dámaso López, do comité científico do simposio, que seleccionou as propostas de comunicacións libres. Outro membro do proxecto Le.es, Saúl Rivas, participou como autor dunha destas ponencias, baixo o título “La ciudad mecánica en los juegos de rol. Una lectura marxista de Final Fantasy VII”. Pódese descargar en pdf aquí.

Entre o resto dos ponentes atopamos traballos de Laura Borràs (“La literatura digital bajo el estigma de la comparación”), Francisco Chico Rico (“La narración literaria analógica y la narración literaria digital. Análisis interdiscursivo de Il castello dei destini incrociati, de Italo Calvino, y Gabriella Infinita, de Jaime A. Rodríguez Ruiz”), Antonio José Bonome (“Los primeros pasos de una literatura ergóidca. William S. Burroughs y sus máquinas de producción textual”), Jordi Bermejo (“El videojuego: cibertexto y cajón de arena”), Yolanda de Gregorio (“Aproximación a Fitting the Pattern de Christine Wilks”), Covadonga Fouces (“Espacios ciberliterarios en la narrativa italiana actual. Un análisis interdiscursivo”), Sandra Hurtado (“El videolit. Una eina educativa al servei de la literatura comparada”), Isabel Marcillas (“Una aproximació a la noció de ciberteatre”), Amelia Sanz (“Literaturas e-comparadas: hacia un mapa de utilidades electrónicas para un comparatismo de hoy”) ou Begoña Regueiro (“¿Qué es poesía?: la literariedad en la poesía digital”).

Tamén se pode consultar en pdf un resumo das comunicacións.

Camiños para a app-literatura (I). Introdución

A irrupción no mercado das tabletas dixitais está a gran tendencia na mudanza de soportes que vive a industria cultural no último ano, e promete ir para longo. Atrás queda o efémero protagonismo dos “e-books”: todo o mercado parece estar de acordo en que os lectores-consumidores non nos conformamos con tras pasar o clásico formato textual a un dispostivo electrónico portátil. Dous anos despois de lanzar o Kindle, Amazon agora estrea o Kindle Fire, un aparello de baixo custe que será un híbrido entre o famoso e-book e a tableta multimedia. Todo indica que, despois de coñecer as posibilidades da web e das aplicacións móbiles, as lectoras e lectores esiximos contidos enriquecidos con multimedia e interactividade.

Ademais, o uso cotián de tabletas e, sobre todo, de teléfonos intelixentes que funcionan a través de aplicacións nativas está a modificar a nosa propia relación con internet. Dunha rede aberta baseada na web pasamos á internet das apps, moito máis pechada e cautiva (sobre todo no mundo iTunes) pero tamén máis atractiva e intuitiva para o usuario. No verán do 2010 a revista Wired anunciaba a fin da web tal como a coñecemos: para que a queriamos, tendo aplicacións para todo, incluído o novo ecosistema das redes sociais? Mais non todo o mundo o ten tan claro: a web segue a ser o espazo aberto, libre e horizontal que os pioneiros da Rede soñaron, un sitio no que, coñecendo a linguaxe HTML podemos facer moito máis que consumir, compartir fotos e enlaces e darlle ao “Gústame”. Por outro lado, que se pode facer nunha aplicación que non se poida facer na web? Só unha cousa: cobrar pola súa descarga. O que non deixa de ser interesante para moitos sectores da industria cultural.

Ante iso, e pensando nun mercado ameazado pola copia dixital, pero tamén nos novos retos expresivos que nos propón o novo soporte, autores e editoriais, sobre todo independentes, comezan a facer as súas probas, algunhas máis experimentais e outras máis comerciais, para levar a literatura ás novas pequenas pantallas. O iPhone e sobre todo o iPad son polo de agora o campo de xogo. O iPad é un soporte pensado para ler, para ver vídeos e para xogar, fundamentalmente. Deses tres actos humanos van saír as novas propostas literarias que se propoñen superar o libro: a nova e-literatura pódese ler, ver, escoitar e xogar. E teremos aínda que ver moitos destes novos experimentos para lograr saber que achega o formato móbil, sexa teléfono ou tableta, ao que xa coñeciamos de literatura feita para a web ou para o CD-ROM. Por de pronto ocórresenos sinalar algúns aspectos propios da mobilidade: a posibilidade de conectar o contido co lugar onde se produce ou onde se le, a través do GPS, a xeolocalización e a realidade aumentada. Por outro lado, a interface baseada no tacto tamén ofrece algunha leve novidade en canto á interacción e á experiencia do usuario.

Para observar as novas posibilidades que nos ofrecen estas aplicacións literarias iniciamos aquí unha guía que, en diferentes entregas, nos levará a través da poesía, da narración, do ensaio, do cómic e da literatura infantil e xuvenil, e que tamén quere ser un espazo de debate. Podemos falar dun novo chanzo na literatura electrónica despois do hipertexto en CD-ROM dos 90 e a literatura na web dos anos 2000? Ata que punto os soportes conviven, substitúen ou limitan a evolución da linguaxe? Sábenos aproveitar os distintos axentes do mundo da literatura? Está algunha revolución por chegar dende o mundo das tabletas ou só nos servirán para consumir e facer o mesmo de maneira máis cómoda? Veremos se ao final da serie atopamos algunha resposta ou só novamente máis preguntas. Comezaremos por falar da poesía visual interactiva na vindeira entrega.

María Yáñez

Marina Abramovic convertida en meme: a performance na (nova) cultura popular

Coa súa performance The Artist is Present, que realizou o ano pasado no MOMA de Nova York, Marina Abramovic converteuse na primeira artista de performance que, rozando o mainstream, consegue facerse un sitio na cultura popular do século XXI. Isto é, a dos blogs, a dos videoxogos, a dos memes de internet.

Seguir lendo Marina Abramovic convertida en meme: a performance na (nova) cultura popular