Arquivo da categoría: Lecturas de interese

‘Hybrid Spaces’: a teoría literaria hispánica reflexiona sobre as obras culturais que van máis alá do libro

O volume 9 da revista Hispanic Issues Online, do Departament of Spanish and Portuguese Studies da Universidade de Minnesotta, vén de publicarse na rede co título Hybrid Storyspaces: Redefining the Critical Enterprise in Twenty-First Century Hispanic Literature, editado por Christine Henseler e Debra A. Castillo. Canda el, as autoras habilitaron un espazo web no que continuar este traballo de reflexión, aberto a novas contribucións.

Tal e como apuntan no prólogo do volume, “o obxectivo de Hybrid Storyspaces é contribuír a repensar a teoría e práctica literaria hispánica e transnacional, tendo en conta a evolución das formas literarias do noso tempo. Examinamos as contrituvión á teoría e á práctica suxeridas por novos e híbridos espazos para contar historias, incluíndo os efectos na narrativa dos novos medios televisivos e cibernéticos (YouTube, blogs, Google maps, Yahoo Jukebox), novos xéneros (novelas videoclip, ficción zapping, docuficción, hipertexto), novos procesos (mashups, mapping, sampling, remixing) e novos foros críticos (blogs, páxinas web, vídeos, publicacións open-source).”

E engaden: “Mentres os artigos deste volume se centran sobre todo na importancia dos novos medios nos medios impresos, aínda que non exclusivamente, non pode seguir a sorprendernos que algunhas das máis excitantes e innovadoras obras culturais non se atoparán nunca nas páxinas dun libro; no canto diso, estárán dispoñibles para ver e descargar, en milleiros de sitios, a unha extensa e agradecida (se está altamente segmentada) audiencia potencial. Claramente “a internet” serve como taquigrafía dunha serie de tecnoloxías e formas artísticas que agora se fixeron populares en moitos círculos dos últimos vinte anos para acóo. Con todo, tales avances e formas foron relativamente pouco estudadas nos estudos literarios ou culturais do programas de Hispanismo, aínda que representan un fenómeno que, nas súas diferentes e ás veces problemáticas formas, atrae grandes debates non só asobre a forma cambiante da tecnoloxía, senón tamén sobre o acceso comparativo, a identidade e os proxectos culturais nacionais”.

A publicación está dividida en tres partes: Na primeira, titulada Creative Code-Switching contribúen Jorge Carrión (“The Bicephalous Writer: The Commingling of the Creative Writer and the Critic in a Single Body”, Germán Sierra (“PostDigitalism in Contemporary Spanish Fiction”), Edmundo Paz Soldán (“Cristina Rivera Garza’s Tweets”), Doménico Chiappe (“Enveloping Literature and Othes Challenges to the Multimedia Author”) e Rosina Conde (“Twenty Years of Internet Exploration”).

Na segunda parte, Technologies of Production and Consumption, escriben Agustín Fernández Mallo (“Topological Time in Proyecto Nocilla [Nocilla Project] and Postpoesía [Post-poetry] (and a brief comment on the Exonovel)”), Vicent Moreno (“Breaking the Code: “Generación Nocilla,” New Technologies, and the Marketing of Literature”), Virginia Newhall Rademacher (“The Art of Seduction: Truth or Fanfiction in the World of Lucia Etxebarria’s Online ‘Friends’ and the Blogosphere”), José Enrique Navarro (“You’ll Never Write Alone: Online Sharing Economy and the New Role of the Reader”) e Laura Borràs (“E-literature in Bytes and in Paper.The Digital Revolution inContemporary Literature from Spain”).

Na terceira e última parte, Remixing and Recycling Narrative Bits and Bytes, participan Andrew Brown (“An Archaeology of Digital Aesthetics: Musical Sampling in Rodrigo Fresán’s Señales captadas en el corazón de una fiesta“), Claire Taylor (“Post-Digital Remixes and Carnavalesque Relinkings: Eduardo Navas’s Goobalization”), Irene Depetris Chauvin (“Voice, Music and the Experience of the Neutral in Martín Rejtman’s Fictions”), Eduardo Ledesma (“Close Readings of the Historic and Digital Avant-Gardes: An Archeology of Hispanic Kinetic Poetry”) e Tori Holmes (“The Travelling Texts of Local Content: Following Content Creation, Communication and Dissemination via Internet Platforms in a Brazilian Favela”).

Como engadido, Luis Martín-Estudillo e Stephanie A. Mueller publican un ensaio titulado “Afterword: A Bookless Literature?”.

O último número da revista Artnodes celebra dez anos cartografando as interrelacións entre arte, ciencia e tecnoloxía

A revista Artnodes,editada pola UOC, editou hai uns meses o seu monográfico correspondente ao 2011 co título Nuevos medios, arte-ciencia y arte contemporáneo: ¿hacia un discurso híbrido?, no que se analizan e se poñen en cuestión as taxonomías da arte, nun “avance sixiloso” da hibridación de etiquetas cara a novos paradigmas.

O volume trata, como explica o seu coordinador Pau Alsina, “de facer dialogar as diferentes maneiras nas as prácticas artísticas se teñen agrupado e nomeado, atendendo a que xustamente non se trata unicamente dun «nome», dunha etiqueta sen consecuencia algunha, senón tamén dun conxunto informe de especificidades técnicas e materiais, culturais, sociais, económicas, políticas, ontolóxicas, estéticas, éticas, conceptuais das que se derivan gran cantidade de consecuencias que poden facernos expandir a nosa maneira de ver e vivir o mundo ou de sumirnos no máis absoluto dos silencios administrativos”.

Neste número 11 de Artnodes escriben Edward Shanken (“Nuevos medios, arte-ciencia y arte contemporáneo: ¿hacia un discurso híbrido?”), Cristina Albu (“Cinco grados de separación entre el arte y los nuevos medios: proyectos de arte y tecnología bajo el prisma crítico”), Jamie Allen (“¿Y si esto es lo que parece? Arte que imita a la vida y práctica artística tecnológica”), Jean Gagnon (“Dispositivo, instrumento, aparato: un ensayo de definiciones”), Ji-hoon Kim (“Reensamblar componentes, hibridar lo humano y la máquina: cine expandido interdisciplinario y las posibilidades de un discurso de las interfaces”), Philip Galanter (“Entre dos fuegos: el arte-ciencia y la guerra entre ciencia y humanidades”), Jane Prophet (“El artista en el laboratorio: una cooperación razonablemente traicionera”), Christiane Paul (“Los nuevos medios en el mainstream”), Ron Jones (“El híbrido poscrítico”) e Paul Rowlands Thomas (“Estrategias transdisciplinarias para las bellas artes y la ciencia”). Todos os artigos se poden ler online e en pdf.

O volume ‘E-Formes 2, Au risque du jeu’ aborda as relacións entre xogo e arte nas formas dixitais

O libro E-Formes 2, Au risque du jeu, coordinado por Monique Maza e Alexandra Saemmer, recolle os artigos e comunicacións presentados no congreso homónimo que se celebrou en Saint Etienne (Francia) en 2008.

A recollida destas actas reflicte o traballo multidisciplinar de investigadores e de artistas con moi diversas bagaxes, un campo cuxas producións dilúen as fronteiras entre artes e costumes que van alén dos paradigmas convencionais da análise e da crítica.

Aínda que moldeadas por programas informáticos, as “e-formas” actualízanse con palabras, imaxes e sons. Na fronteira entre obxectos artísticos posteados na Web e obxectos de comunicación deseñados para ela, reaprópianse das formas tradicionais, incorpónas ao seu propio medio e existen entre a programación e as prácticas interactivas.

Tanto se consideramos estas formas como lixeiras, brincadeiras e pouco transcendentes, e que operan baixo falsas pretensións, como recreadoras no seu sentido de parodia ou xenio poético, é importante recoñecer que estas e-formas son partes dunha paisaxe cultural que está aínda pouco clara e que os textos recollidos aquí teñen o mérito de explorar e empezar a clarificar.

O volume, que está todo escrito en francés, divídese en dúas seccións: 1) O xogo como espazo de resistencia, 2) Cando a arte se volve xogo. Nel participan ademais da propias editoras, Monique Maza e Alexandra Saemmer , distintos autores como Sébastien Genvo, Marida di Costa, Étienne Armand Amato e Fanny Georges, Estrella Rojas, Giovanna di Rosario, Ambroise Barras, Serge Bouchardon, Luc Dall’Armenllina, Laurent Pottier, Samuel Bianchini e Jean-Baptiste Labrune, Philippe Bootz, Marc Veyrat, Joël Gilles ou Mihai Christian Ile.

Axóuxere Editora presenta ‘Ensaios Radioativos’ de Márcio-André

A editorial Axóuxere continúa coa colección de pensamento Polimnia editando Ensaios Radioativos, un libro do poeta sonoro cinético e radioativo brasileiro Marcio-André que se presenta este xoves 12 de abril en Compostela, na galería A punto de fuga (Preguntoiro, 28), ás 20:30h. O evento contará coa presenza de Márcio-André, e será presentado polo tamén poeta e profesor de literatura portuguesa da Universidade de Santiago Carlos Quiroga.

Nos seus Ensaios Radioativos, dende a visión da «Contaminación» que o propio autor viviu (segundo el mesmo nos conta) en Pripyat: «ali (…) circundado pelo silêncio do fim do mundo, eu fazia, ainda que sem saber, um hino às contaminaçôes, além, claro, de me contaminar, tornando-me, provavelmente, o primeiro poeta radioativo do mundo», déixanos un feixe de escritos -orixinalmente publicados no Brasil (Confraria do Vento, 2008)- que van da poesía até a deriva nómade a través de cidades diversas, ao modo dun tuareg á procura dun eixo sagrado nos elementos do mundo posmoderno. Dende Edward Hooper até a física cuántica, Márcio-André, escritor, poeta, performer e músico brasileiro de alto carácter contaminante, proponnos no seu libro un aprofundamento divertido, lúcido e irónico sobre unha realidade que estamos acostumados a definir en termos tan estreitos e paradoxais que, ás veces, parece quedar pequena, aburrida e triste. Trátase dun fresco e intenso conxunto de ensaios.

Márcio-André (Rio de Janeiro, 1978). Escritor, artista sonoro e visual. Deu clases de escrita creativa e poesía sonora na Universidade de Coimbra e na Universidade Federal do Rio de Janeiro. Como tradutor, publicou textos de Ghérasim Luca, Gilles Ivain, Serge Pey, Mathieu Bénézet, Hagiwara Sakutaro e Forrest Gander. No 2008, recibeu a Bolsa Fundação Biblioteca Nacional, polo libro de ensaios Poética das Casas e, no 2009, foi poeta residente en Monsanto, Portugal. É tamén editor da editorial brasileira Confraria do Vento e curador do Cidade aTravessa, evento literario e performático que acontece nas cidades de Lisboa, Rio de Janeiro e São Paulo. Autor de catro libros de poesía e ensaios, colaborou con diversos xornais, entre eles O Globo, Jornal do Brasil ou O Estado de Minas; e con revistas brasileiras e internacionais. Os seus poemas foron traducidos a oito idiomas. Está integrado en diversas antoloxías como Poesia do Mundo; O que é poesia?; Todo começo é involuntário – a poesia brasileira no início do Sec. 21; Poétes Brésiliens d´aujourd´hui; e 24 letras por segundo; entre outras. Poeta experimental, con obras na área da poesía visual e sonora, da instalación e da performance, realizou traballos no Reino Unido, Francia, Portugal, Ucrania, Perú, así como tamén en diversas cidades do Brasil, traballando con poetas como Bruce Andrews, Stephen Rodefer, Arjen Duinker e Jonathan Morley. Actualmente vive en Lisboa.

Axóuxere, proxecto editorial configurado por un grupo aberto de creadores independentes que comezou a súa andaina o pasado mes de xuño, continúa así a colección Polimnia. Cadernos de Combate, e o seu compromiso con novas voces galegas e foráneas, impulsando dende este recuncho atlántico a creación dun tecido polifónico xerador de novas perspectivas e puntos de análise críticos e heterodoxos da contemporaneidade, perante unha realidade que os poderes tecnocráticos tenden a facer unívoca e dogmática.

‘Elogio del texto digital’, novo libro de José Manuel Lucía

A comezos de ano Fórcola Ediciones publicou o libro Elogio del texto digital, un ensaio no que José Manuel Lucía, un dos maiores divulgadores das Humanidades dixitais en España, trata de combater as reticencias do sector editorial e literario cara á nova sociedade dixital. Como explica Javier Celaya no seu prólogo, “Elogio del texto digital es un perfecto «quitamiedos» para cualquier persona que quiera entender las implicaciones del impacto de Internet en el mundo del libro”.

O libro ten como subtítulo “Claves para interpretar el nuevo paradigma”, e dedica boa parte das súas páxinas a falar como naceu e como funciona a nova textualidade (“da oralidade á virtualidade”), a analizar as características do texto dixital e tamén o seu funcionamento e organización (as bibliotecas dixitais), e as plataformas de coñecemento e a súa importancia á hora de abordar o futuro da cultura, da academia e da investigación.

José Manuel Lucía Megías (Ibiza, 1967) é Catedrático de Filoloxía Románica da Universidad Complutense de Madrid e coordinador académico do Centro de Estudios Cervantinos. É especialista en Literatura Románica Medieval, Iconografía, Crítica textual e Humanidades dixitaisl, e director do Banco de imágenes del Quijote, 1605-1915 e da plataforma literaria Escritores complutenses 2.0. Tal e como o presentan na editorial, nos últimos anos Lucía dedicouse á difusión das Humanidades Dixitais en España, con ducias de artigos e capítulos de libros publicados, e a monografía Literatura románica en Internet. Dende a UCM impulsa a creación do Centro de Investigación del Texto Digital (CITeD), o primeiro deste tipo no ámbito español. Tamén está a preparar unha versión hipertextual do Quixote, que se difundirá a partir de 2015.

Lucía é ademais poeta e ten publicados diversos poemarios como Libro de horas (Madrid, Calambur, 2000), Prometeo condenado (Madrid, Calambur, 2004), Acróstico (Madrid, Sial, 2005), Canciones y otros vasos de whisky (Madrid, Sial, 2006), Cuaderno de bitácora (Madrid, Sial, 2007), Tríptico (Madrid, Sial, 2009) e Trento (o el triunfo de la espera), en edición bilingüe español/italiano, con tradución de Claudia Dematté e prólogos de Luis Alberto de Cuenca e Pietro Taravacci. Tamén traduciu obras de Cesare Pavese e de Mihai Eminescu (Madrid, Cátedra, 2004), canda a Dana Giurca. A súa obra foi traducida ao italiano, ao francés e a hebreo.

Ciberliteratura e comparatismo

As actas do XVIII Simposio da Sociedad Española de la Literatura General y Comparada (SELGYC), que se celebrou en setembro do 2010 na Universidade de Alicante, veñen de ser publicadas no volume titulado Ciberliteratura i Comparatisme (Ciberliteratura y comparatismo), no que figuran como editores Rafael Alemany Ferrer e Francisco Chico Rico.

As comunicacións recollidas neste libro son as que participaron na sección dedicada á reflexión teórica e crítica sobre a ciberliteratura desde a perspectiva teórico-metodolóxica comparatista. Segundo os seus editores “tratábase, por un lado, de favorecer a exploración das formas coas que a literatura electrónica ten creado e introducido xa diferenzas aprezables no interior do sistema da literatura e, por outro, de valorar os modos segundo os cales a comunicación artística en xeral e a lectura literaria en particular se levan modificado coa aparición e o desenvolvemento do dominio do ciberespazo”.

Os profesores Darío Villanueva (membro do proxecto Le.es) e Dolores Romero (Universidade Complutense de Madrid), foron os encargados de dar as ponencias plenarias deste congreso. Villanueva ao mesmo tempo formou parte, canda Laura Borràs e Dámaso López, do comité científico do simposio, que seleccionou as propostas de comunicacións libres. Outro membro do proxecto Le.es, Saúl Rivas, participou como autor dunha destas ponencias, baixo o título “La ciudad mecánica en los juegos de rol. Una lectura marxista de Final Fantasy VII”. Pódese descargar en pdf aquí.

Entre o resto dos ponentes atopamos traballos de Laura Borràs (“La literatura digital bajo el estigma de la comparación”), Francisco Chico Rico (“La narración literaria analógica y la narración literaria digital. Análisis interdiscursivo de Il castello dei destini incrociati, de Italo Calvino, y Gabriella Infinita, de Jaime A. Rodríguez Ruiz”), Antonio José Bonome (“Los primeros pasos de una literatura ergóidca. William S. Burroughs y sus máquinas de producción textual”), Jordi Bermejo (“El videojuego: cibertexto y cajón de arena”), Yolanda de Gregorio (“Aproximación a Fitting the Pattern de Christine Wilks”), Covadonga Fouces (“Espacios ciberliterarios en la narrativa italiana actual. Un análisis interdiscursivo”), Sandra Hurtado (“El videolit. Una eina educativa al servei de la literatura comparada”), Isabel Marcillas (“Una aproximació a la noció de ciberteatre”), Amelia Sanz (“Literaturas e-comparadas: hacia un mapa de utilidades electrónicas para un comparatismo de hoy”) ou Begoña Regueiro (“¿Qué es poesía?: la literariedad en la poesía digital”).

Tamén se pode consultar en pdf un resumo das comunicacións.

‘Literatura de las nuevas tecnologías’, tese de Jara Calles, dispoñible na rede

A tese de doutoramento que a investigadora Jara Calles leu a finais de 2011 na Universidade de Salamanca leva por título Literatura de las nuevas tecnologías: Aproximación estética al modelo literario español de principios de siglo (2001-2011), e xa se pode descargar do repositorio Gredos desta Universidade.

Neste traballo, polo que obtivo un sobresaliente Cum Laude e o tíutlo de Doutora en Filosofía, Jara Calles aborda a idea dunha “literatura das novas tecnoloxías” e establece relacións entre tecnoloxía, ciencia e literatura examinando as obras de diferentes novelistas dos últimos anos, como Agustín Fernández Mallo, Vicente Luis Mora, Jorge Carrión, Eloy Fernández Porta ou Manuel Vilas, moitos deles integrantes da chamda Generación Nocilla. A tese estivo dirixida polo catedrático de Estética e Teoría das Artes José Luis Molinuevo.

Reproducimos o abstract en castelán da tese, extraído do blog da autora:

En la presente tesis se aborda la idea de una Literatura de las nuevas tecnologías, que podría quedar descrita y caracterizada por una serie concreta de procedimientos y formas de articulación de contenidos, que guardarían estrecha relación con el hecho de asumir las nuevas tecnologías, y también la ciencia, como espacio de subjetivación. Se revisa, por tanto, la operatividad del discurso teórico actual, disponible en estos momentos; así como la posibilidad de conformar una categoría estética a la luz de estas circunstancias de escritura. Para ello ha sido fundamental someter la teoría a la práctica, es decir, invertir el procedimiento de investigación habitual, tomando los textos con el fin de generar una categoría integrada de lo tecnológico que partiera de su propio objeto de estudio. Ése sería el criterio de lectura e investigación de esta tesis, dado que se revisa la posibilidad de adscribir una serie concreta de obras a un paradigma hermenéutico, que aunque unifica la perspectiva de lectura de los textos, permite contemplar la singularidad de cada propuesta. Interesan, por tanto, las realizaciones coherentes y neutras en relación a lo tecnológico, pero también aquellas que destacan justamente por haber resuelto esta cuestión desde la superficie del problema, es decir, estilísticamente. Así, es a través de la noción de actitud como puede pergeñarse el espacio y la atención que requieren estas obras, al actuar como criterio de discriminación de unas prácticas y otras. En este sentido, hablar de una Literatura de las nuevas tecnologías lleva a hablar al mismo tiempo de una condición estética muy concreta, en tanto génesis creativa inédita y forma de innovación en el espacio de escritura; es decir, construcción, más investigación, unida a la creación.