Arquivos da etiqueta: hipertexto

Ferramentas para a escrita de relatos dixitais

GenarratorAta o de agora os escritores que se aventuraron co soporte dixital para a súa creación literaria tiñan que botar man dos seus coñecementos máis básicos ou máis avanzados de linguaxes coma o HTML, o Flash, o Java… Moitos dos que temos no noso catálogo atenden ao perfil de creadores con competencias importantes nestas disciplinas. Mais nos últimos anos veñen creándose novos programas e aplicacións web que permiten crear un discurso avanzado en canto ás posibilidades do medio sen ter que preocuparse pola programación, só polo contido e por sacarlle o máximo partido á linguaxe dixital dende o punto de vista narrativo.

Un dos últimos en aparecer é Genarrator, un proxecto da Bournemouth University para crear unha ferramenta gratuíta e accesible desde calquera ordenador, coa que os usuarios poden aprender a deseñar e editar de xeito doado narracións interactivas e publicalas, na propia web do programa. Permite editar texto e imaxes, vídeo, animación e son, e traballar de xeito hipertextual calquera destes elementos, así como xogar co tempo e o modo en que aparece cada elemento dentro da narrativa. Tan importante ou máis é o feito de que Genarrator facilita o proceso anterior á edición, o do deseño e arquitectura do texto interactivo, coa ferramenta do site-map, que é o esquema das distintas páxinas que forman o relato e como se relacionan entre elas.

A web de Genarrator vai almacenando os relatos que se crean con ela, e que se poden explorar. A maior pega desta ferramenta é que polo de agora só funciona en Flash, co cal as obras resultantes carecen de código fonte e quedarán axiña obsoletas nun entorno no que o HTML5 é o estándar da web aberta.

De feito, a aparición de HTML5 permitiu nos últimos anos a aparición de ferramentas abertas para que persoas sen coñecementos de programación poidan facer os seus propios relatos interactivos. A maioría delas están orientadas ao vídeo, algunhas de xeito máis concreto ao webdocumental. É o caso de Klynt, Zeega, Popcorn Maker, Storyplanet3WDOC, Conductrr, Galahad ou o pioneiro Korsakow.

En 2012 María Yáñez (do proxecto Le.es) e mais Eva Domínguez presentaron no II Simposio I-Docs en Bristol un panel comparando tres destas ferramentas: Popcorn Maker, 3WDOC e Klynt. Dende aquela as ferramentas avanzaron moito e, como dicimos, apareceron outras novas, mais este cadro dá unha boa idea do que poden e non poden facer softwares de edición coma os mencionados polos narradores dixitais que non saiban nin teñan tempo de aprender a programar:

Santiago Ortiz homenaxea a Rayuela, o ‘libro-rede’, no seu 50 aniversario

rayuelaSempre se considerou Rayuela, de Julio Cortázar, como a primeira novela de lectura non lineal. Estes días celébrase o 50 aniversario da súa publicación orixinal, e o o artista colombiano Santiago Ortiz, coñecido polos seus traballos de visualización de datos e narrativa interactiva, propúxose homenaxeala creando unha interface de lectura na web.

Trátase dun dispotivo visual e interactivo que permite ler a novela das dúas formas posibles (cando menos) que formulou Cortázar no seu día:  de xeito convencional, nunha orde consecutiva de capítulos; ou saltando capítulos seguindo a ruta proposta polo autor. Tal como recorda Ortiz na súa web, Cortázar propuña na introdución os modos de lectura:

“A su manera este libro es muchos libros, pero sobre todo es dos libros.
El primero se deja leer en la forma corriente, y termina en el capítulo 56, al pie del cual hay tres vistosas estrellitas que equivalen a la palabra Fin. Por consiguiente, el lector prescindirá sin remordimientos de lo que sigue.
El segundo se deja leer empezando por el capítulo 73 y siguiendo luego en el orden que se indica al pie de cada capítulo. En caso de confusión u olvido, bastará consultar la lista siguiente: 73, 1, 2, 116, 3, 84, 4, 71, 5, 81, 74, 6, 7, 8, 93, 68, 9, 104, 10, 65, 11, 136, 12, 106, 13, 115, 14, 114, 117, 15, 120, 16, 137, 17, 97, 18, 153, 19, 90, 20, 126, 21, 79, 22, 62, 23, 124, 128, 24, 134, 25, 141, 60, 26, 109, 27, 28, 130, 151, 152, 143, 100, 76, 101, 144, 92, 103, 108, 64, 155, 123, 145, 122, 112, 154, 85, 150, 95, 146, 29, 107, 113, 30, 57, 70, 147, 31, 32, 132, 61, 33, 67, 83, 142, 34, 87, 105, 96, 94, 91, 82, 99, 35, 121, 36, 37, 98, 38, 39, 86, 78, 40, 59, 41, 148, 42, 75, 43, 125, 44, 102, 45, 80, 46, 47, 110, 48, 111, 49, 118, 50, 119, 51, 69, 52, 89, 53, 66, 149, 54, 129, 139, 133, 140, 138, 127, 56, 135, 63, 88, 72, 77, 131, 58, 131″

‘El esplendor de la escritura’, reflexión e relato hipertextual de Antonio R. de las Heras

Unha das novidades da literatura electrónica española (no sentido máis canónico) deste verán foi a publicación de El esplendor de la escritura, do escritor e profesor de cultura dixital Antonio Rodríguez de las Heras. Trátase dunha obra composta por pezas breves que en principio foron tweets ou mensaxes publicadas noutras redes sociais como Facebook ou Google +, e que agora cobran forma de relato hipertextual que ao tempo é unha reflexión sobre os novos retos da escritura no tempo dixital.

A obra está aloxada no espazo Literatura Electrónica Hispánica, da Biblioteca Virtual Miguel de Cervantes, e así a presenta o seu autor:

El propósito de El esplendor de la escritura es doble.
Presentar sus reflexiones sobre la emergencia de una forma de comunicación en la Red,
la digitalidad,
que está entre la oralidad y la escritura,
y en consecuencia ofrecer al lector un texto,
un hipertexto,
escrito para residir en la Red
y ser leído en pantalla.

El esplendor de la escritura está accesible neste enlace.

‘Elogio del texto digital’, novo libro de José Manuel Lucía

A comezos de ano Fórcola Ediciones publicou o libro Elogio del texto digital, un ensaio no que José Manuel Lucía, un dos maiores divulgadores das Humanidades dixitais en España, trata de combater as reticencias do sector editorial e literario cara á nova sociedade dixital. Como explica Javier Celaya no seu prólogo, “Elogio del texto digital es un perfecto «quitamiedos» para cualquier persona que quiera entender las implicaciones del impacto de Internet en el mundo del libro”.

O libro ten como subtítulo “Claves para interpretar el nuevo paradigma”, e dedica boa parte das súas páxinas a falar como naceu e como funciona a nova textualidade (“da oralidade á virtualidade”), a analizar as características do texto dixital e tamén o seu funcionamento e organización (as bibliotecas dixitais), e as plataformas de coñecemento e a súa importancia á hora de abordar o futuro da cultura, da academia e da investigación.

José Manuel Lucía Megías (Ibiza, 1967) é Catedrático de Filoloxía Románica da Universidad Complutense de Madrid e coordinador académico do Centro de Estudios Cervantinos. É especialista en Literatura Románica Medieval, Iconografía, Crítica textual e Humanidades dixitaisl, e director do Banco de imágenes del Quijote, 1605-1915 e da plataforma literaria Escritores complutenses 2.0. Tal e como o presentan na editorial, nos últimos anos Lucía dedicouse á difusión das Humanidades Dixitais en España, con ducias de artigos e capítulos de libros publicados, e a monografía Literatura románica en Internet. Dende a UCM impulsa a creación do Centro de Investigación del Texto Digital (CITeD), o primeiro deste tipo no ámbito español. Tamén está a preparar unha versión hipertextual do Quixote, que se difundirá a partir de 2015.

Lucía é ademais poeta e ten publicados diversos poemarios como Libro de horas (Madrid, Calambur, 2000), Prometeo condenado (Madrid, Calambur, 2004), Acróstico (Madrid, Sial, 2005), Canciones y otros vasos de whisky (Madrid, Sial, 2006), Cuaderno de bitácora (Madrid, Sial, 2007), Tríptico (Madrid, Sial, 2009) e Trento (o el triunfo de la espera), en edición bilingüe español/italiano, con tradución de Claudia Dematté e prólogos de Luis Alberto de Cuenca e Pietro Taravacci. Tamén traduciu obras de Cesare Pavese e de Mihai Eminescu (Madrid, Cátedra, 2004), canda a Dana Giurca. A súa obra foi traducida ao italiano, ao francés e a hebreo.

Audiovisual 2.0 e os novos hipertextos

A revista Anàlisi, unha publicación electrónica impulsada pola Universitat Autònoma de Barcelona e a Universitat Oberta de Catalunya, vén de publicar un monográfico no número correspondente a febreiro do 2012, co título Audiovisual 2.0: Narratives, recepció i consum en els nous hipertextos.

Este número especial, coordinado por Charo Lacalle e Jordi-Sánchez Navarro, recolle unha serie de “reflexións e debates sobre as diferentes formas dos contidos audiovisuais contemporáneos e as trasformacións que os novos procesos tecnolóxicos, sociais e comunicativos están a provocar nos diferentes medios, e nos ámbitos da construción de relatos, a produción, e o consumo e a recepción”.

Abordando estes temas aparecen os seguintes artigos: “Audiovisual 2.0: Narratives, recepció i consum en els nous hipertextos”, de Charo Lacalle e Jordi Sánchez-Navarro, “Narració i cognició”, de Josep María Català Domènech, “El pla en primera persona. Noves formes de subjectivitat entre el cinema i les xarxes intermèdia”, de Ruggero Eugeni, “Tensions de la narrativa serial en el nou sistema mediàtic”, de Rosa Álvarez Berciano, “Interpretació i análisis de contingut cross media: el cas de Televisió de Catalunya”, de Rosa Franquet e María Isabel Villa Montoya, “Sang fresca publicitària: True Blood i les transfusions de la ficció”, de Raúl Rodríguez Ferrándiz, “Les transformacions dels continguts audiovisuals i la influència dels dispositius mòbils en el nou escenari transmèdia”, de Alberto Tognazzi Drake, “Experiències memorables en l’era de la música instantània”, de Héctor Fouce, e “Un estudi de cas de recepció transmediàtica: Comunitats de fans en Facebook i temes socials en la telenovela brasilera Passione”, de Maria Immacolata Vassallo de Lopes.

Todos os artigos están dispoñibles en pdf.

O XXII congreso da AILCFH abordará o ciberfeminismo

A Asociación Internacional de Literatura y Cultura Femenina Hispánica (AILCFH) organiza este ano o seu XXII Congreso, que se celebrará do 8 ao 10 de novembro na Grand Valley State University, no estado norteamericano de Michigan, baixo o título “Entre la tierra y el ciberespacio”. Preséntase do seguinte xeito:

A primera vista el ecofeminismo y el ciberfeminismo pudieran parecer tendencias opuestas, de hecho representan modos diferentes de crítica cultural de las presunciones sobre los cuerpos de las mujeres, nuestras vidas y nuestros textos. En conjunto, estas metodologías analíticas nos brindan perspectivas holísticas para analizar la producción cultural de las mujeres en un amplio espectro, desde lo natural y material hasta lo artificial y virtual, y todo lo que se incluye entre ambas categorías. L@s participantes pueden considerar cualquier época en sus ensayos y pueden abordar los siguientes temas:

    Nuevas tecnologías y el mundo virtual
    La construcción del ciborg: cuerpo, género y representación artística.
    Monstruos y monstruosidades.
    Las incursiones de la mujer y su producción artística en la red virtual.
    La alianza entre la mujer y la máquina: nuevas representaciones.
    ¿Matriz?/Madre/ “Otr@”.
    El hipertexto y la hiperescritura: ¿una escritura de la diferencia?
    La mujer como ‘mascarada’, ficción, construcción artificial.
    Utopías vs. distopías: ciencia ficción, ficción de horror.
    Ecofeminismo: cuerpo, género y representaciones artísticas.
    La naturaleza del transgénero y sus respresentaciones.
    Daños ambientales: ruinas, desastres ecológicos.
    Nuevas/otras espiritualidades.
    Las prácticas de ruptura como acciones políticas de concienciación.
    Los movimientos sociales y las formas de resistencia en las artes, el cine y la literatura.
    Raza, género y activismo.
    Resistencias indígenas.
    Los feminismos de la Tercer Ola.

O prazo para a presentación de propostas remata o 16 de abril. O comité organizativo está formado polas profesoras Mayra Fortes, Zulema Moret, Gabriela Pozzi, Keith Watts e Diane Wright.

O propósito da AILCFH é fomentar o estudo da literatura hispánica (española, hispanoamericana, luso-brasileña, afro-latinoamericana, US latina) escrita por mulleres. A Asociación ofrecerá a oportunidade para a presentación de ponencias, a través do seu congreso anual, que servirá de foro para o intercambio profesional, e para la divulgación da investigación, por medio do seu órgano oficial, a revista académica, Letras Femeninas, e o boletín electrónico semestral, Grafemas.

Máis información na web da AILCFH.

O Instituto Franklin organiza un congreso en Alcalá de Henares sobre e-literatura e arte virtual

O Instituto Franklin e a Universidade de Alcalá de Henares organizan este ano a First International Conference on Electronic Literature and Virtual Art, un congreso onde investigadores de todo o mundo compartirán as súas últimas pesquisas en literatura electrónica, e-poesía, ciberdrama, narrativas dixitais e obras artísticas do new media, os días 4,5 3 6 de outubro deste 2012.

O tema do congreso é A humanists enquiry into the digital field, e haberá tres áreas principais de discusión: a) Literatura electrónica nos Estados Unidos, Latinoamérica e Europa; b) o ensino da literatura electrónica e as funcións pedagóxicas do hipertexto, con especial atención nas metodoloxías, estratexias e prácticas para levar a cabo nas aulas; c) xénero e identidade no ciberespazo: ciberactivismo, postfeminismo e como as políticas de xénero, identedade e sexo son reflectidas nas obras de literatura electrónica.

Outros posibles asuntos de interese son: literatura electrónica e sustentabilidade, a raza na literatura electrónica / ciberespazo, os videoxogos, os webcomics, os problemas relativos a gardar, arquivar e preservar a literatura electronica, e tamén serán benvidas propostas de actividades para a rede de investigación, como proxectos de arquivo, publicacións, facer unha revista, recuros pedagóxicos, etc.

A data límite para o envío de propostas é o 30 de maio do 2012. O 15 de xuño notificarase a aceptación das mesmas. As linguas do congreso será o inglés e o castelán, aínda que a lingua de uso preferente será o inglés. O congreso celebrarase en Alcalá de Henares (Madrid) do 4 ao 6 de outubro. Máis información na web do congreso.