Arquivos da etiqueta: libro

Camiños para a app-literatura (III): a poesía expandida. Exemplos

Vén do post anterior.

The Waste Land, de T.S. Eliot, por TouchPress.

“Revivir o poema máis revolucionario dos últimos cen anos para unha audiencia do século XXI” é o que se propón a editorial interactiva TouchPress para esta aplicación literaria que ata o de agora é unha das máis premiadas e recoñecidas polo seu sector, ao proporcionar unha auténtica expansión dos contidos e posibilidades arredor do poema The Waste Land, de T.S. Eliot.

A app está deseñada para o iPad e comercialízase na AppStore por 13,99 dólares. Nela podemos atopar distintos contidos contextuais que enriquecen o texto, como unha reprodución do manuscrito orixinal, entrevistas a 35 expertos na obra, como Seamos Heaney, notas interactivas que axudan a comprender todas as referencias e alusións que contén o poema, e tamén unha performance feita pola actriz Fiona Shaw e gravada pola BBC. Tamén podemo escoitar diferentes lecturas do poema feita polo propio Eliot e por grandes voces da escena como sir Alec Guinness.

Velaquí unha demostración

What They Speak When They Speak to Me, de Victor Keegan, e o resto de creacións de (P.o.E.M.M.)

Jason E. Lewis e Bruno Nadeau forman o equipo de Poems for Excitable Mobile Media (P.O.E.M.), que explora as interfaces táctiles como a do iPad / Iphone, pero tamén grandes pantallas para exposicións, para compoñer poemas que usan a interactividade de tocar coa man para facer moverse os elementos textuais, imaxes, sons, etc. A súa primeira obra foi What They Speak When They Speak to Me, de Victor Keegan, que consiste nunha pantalla negra coas letras do alfabeto en branco aboiando libre mente. Cando se empezan a tocar e mover cos dedos as letras comezan a formar frases se se moven nunha dirección, e as frases inversas se se moven na outra. Tamén se poden facer formas coas palabras, e segundo a forma e o debuxo vanse formando unhas frases ou outras.

Outras das pezas poéticas editadas por P.O.E.M.M son Buzz Aldrin Doesn’t Know Any Better, The Great Migration ou No Choice About the Terminology, cuxa aparición anuncian para decembro.

Composition No.1 for iPad, de Visual Editions e Universal Everything

Em 1962 o novelista francés Marc Saporta publicou Composition No. 1, unha novela chamada prehipertextual cuxas páxinas estaban sen encadernar e se podían ler en orde aleatoria. Así o indicaba o seu autor: “Prégase que o lector dispoña destas páxinas coma dunha baralla de cartas. Que corte, se o desexa, coa man esquerda, coma se fose unha cartomántica. A orde na que as follas saian da baralla orientará o destino de X”. Case 50 anos máis tarde, a editorial británica Visual Editions reeditou estes libro nun fermoso formato, ao tempo que investigaba a comercialización da traslación lóxica deste “hipertexto en papel” a o soporte dixital.

O resultado foi a app Composition No.1. que, igual que What They Speak When They Speak to Me, permite xogar coas letras na pantalla táctil, e fai doada, e moi lóxica,a proposta de ler cada páxina aleatoriamente empezando pola que se queira. Aínda que o acaimento do soporte pareza lóxico, o certo é que a proposta perde forza precisamente por esta lóxica, porque no dixital o hipertexto, a non-linealidade, é o natural, non se forza o texto nin a experiencia lectora como o fai o formato das páxinas soltas do libro descosido. Non deixa de ser un gran paradoxoo que a forza do hipertexto físico dilúese no hipertexto dixital. Vexamos a diferenza nestes dous vídeos.

60 years in 60 poems, de The Space

Esta é unha curiosa rareza en forma de web-app que se creou para celebrar con literatura as vodas de diamante da raíña de Inglaterra. Cun deseño gráfico e de interacción moi traballado, navegar por esta web permítenos explorar a historia dos últimos 60 anos a través de poemas coñecidos, clasificados por diversos temas como o tempo, a identidade, a vixilancia, a migración, o recordo, a perda, o cambio, a descuberta, a celebración, o zeitgeist ou o desexo. Podemos navegar por eles e ir lendo os poemas ou escoitándoos en diversas voces, ver fotos do ano en que foron feitos… Trátase así dunha visualización estética dunha base de datos composta por poemas, seguindo unha tendencia moi recente como é a visualización de datos, que abrazan teóricos como Lev Manovich. E sobre todo trátase de ampliar o significado destes poemas engadíndolles un contexto e un criterio de selección que lles outorga interese e valor para chegar ao público, ou a outro público, de outra maneira.

POETRY, de The Poetry Foundation

Esta é tamén a intención da aplicación para iPhone e iPad, POETRY, que contén unha vasta base de datos de poemas que podemos explorar, buscar e seleccionar seguindo diferentes parámetros temáticos (amor, nostalxia, compromiso, familia, natureza, espiritualidade…), e que podemos despois ler, escoitar e compartir cos nosos amigos. A idea é podemos botar man dun poema para cada momento, e atopar na poesía o conforto e a inspiración que precisamos para sobrevivir ao día a día. O corpus está sacado da literatura universal, e de autores como T.S. Eliot, Emily Dickinson, Pablo Neruda… aínda que a lingua usada é o inglés.

‘Literatura e internet’ en Página 2, de TVE: moito e-book e pouca e-lit

O pasado domingo o programa de La 2 de TVE dedicado aos libros “Página 2, emitiu un especial baixo o título Literatura e internet, no que participan os escritores Alberto Vázquez Figueroa e Fernando Trujillo (que explican a súa experiencia de publicar na rede), os editores Ernest Folchde B de Books e Cristina Fallarás de Sigueleyendo.com (que reflexionan sobre a maneira de editar en internet), as revistas dixitais Revista de Letras e El Sindicato (que mostran o seu traballo con novos soportes para promocionar os libros), Alberto Olmos e Luisge Martín (blogueiros reputados que dialogan sobre a importancia dos blogs literarios). Tamén se falou de como están a cambiar as presentacións de libros (seguindo por streaming a presentación da novela Aire de Dylan, de Enrique Vila-Matas), e o papel cada vez máis importante que xogan as redes sociais, con Rafael Reig contando a súa experiencia en Twitter e Antonio Orejudo explicando a súa en Facebook.

O programa pódese ver enteiro na web de RTVE.

O que nos estrañou, e botamos en falta, foi a ausencia total da literatura electrónica, entendida como literatura que aproveita o soporte dixital para experimentar con novas linguaxes,como o hipertexto, o multimedia ou outras formas. A ausencia é significativa, aínda que é bastante normal que no ámbito español cando se fala de literatura e internet se fale de soportes editoriais e non da propia materia literaria que favorece o dixital. O certo é que a literatura electrónica é moi descoñecida aínda para o gran público, e que carece de autores destacados que poidan tirar dun posible movemento ou abrir unha vía de mercado. E isto acontece en España mais tamén no ámbito anglosaxón. É a e-literatura unha revolución fallida? Por que aínda non chega á sociedade? Chegará algún día? De verdade interesa máis a distribución que a creación cando falamos de literatura e internet? Que falla? Aquí deixamos estas preguntas para a reflexión e o debate.

Un novo volume de ‘Urbes Europaeae’ percorre as cidades virtuais da man do proxecto Le.es

A construción de imaxinarios e a súa xestión, a articulación mediante imaxes ou textos dos discursos da cidade e aspectos do patrimonio simbólico das cidades europeas son tema do grupo de estudo e investigación Urbes Europaeae, que vén de editar unha nova publicación co título Imaginarios culturales ante la globalización, editada por Javier Gómez-Montero, Christina Johanna Bischoff e Anxo Abuín, coordinador do proxecto Le.es.

Este novo volume, o segundo da colección Urbes Europaeae, que vén de publicar a editorial alemana Ludwig, contén unha sección dedicada a cidades virtuais na que participan varios autores vinculados á USC e en concreto ao proxecto Le.es, como Iria Castro López, que escribe un artigo titulado “Ciudades Virtuales. A propósito de Alletsator y Second Life”; Manuel del Río, cun artigo titulado “”Through the (Broken) Looking Glass”: gnosticismo urbano y cinematográfico”, e María Teresa Vilariño Picos, que escribe sobre “Ciudad y Trans-Urbanismo en los espacios virtuales”.

Outros investigadores da USC que participan son Samuel Solleiro, cun artigo titulado “La cámara recíproca: Amsterdam Global Village de Johan van der Keuken y la confrontación con lo real en el espacio urbano”, ou Rubén Lois González, con “De la ciudad a la postmetrópoli”. Do ámbito peninsular e europeo participan outros autores como Anne-Marie Autisser, Wiebke Best, Christina Johanna Bischoff, Anna Cerbo, Ur Apalategi, Ana Isabel Erdozáin, Joan Ramón Resina, Dirk Shubert, Jüri Talvet ou Ricardo Tejada.

Este volume é o resultado do segundo encontro do programa Urbes Europaeae, que se celebrou na Facultade de Filoloxía de Santiago de Compostela no 2009 cun seminario intensivo titulado «Cidades europeas ante a globalización. Identidades, hibridación e posibilidades da cultura», no que participaron ademais dos citados distintos académicos e escritores como Darío Villanueva, Suso de Toro, José Antonio Aldrey, Pedro de Llano ou Manuel Delgado.

O volume ‘E-Formes 2, Au risque du jeu’ aborda as relacións entre xogo e arte nas formas dixitais

O libro E-Formes 2, Au risque du jeu, coordinado por Monique Maza e Alexandra Saemmer, recolle os artigos e comunicacións presentados no congreso homónimo que se celebrou en Saint Etienne (Francia) en 2008.

A recollida destas actas reflicte o traballo multidisciplinar de investigadores e de artistas con moi diversas bagaxes, un campo cuxas producións dilúen as fronteiras entre artes e costumes que van alén dos paradigmas convencionais da análise e da crítica.

Aínda que moldeadas por programas informáticos, as “e-formas” actualízanse con palabras, imaxes e sons. Na fronteira entre obxectos artísticos posteados na Web e obxectos de comunicación deseñados para ela, reaprópianse das formas tradicionais, incorpónas ao seu propio medio e existen entre a programación e as prácticas interactivas.

Tanto se consideramos estas formas como lixeiras, brincadeiras e pouco transcendentes, e que operan baixo falsas pretensións, como recreadoras no seu sentido de parodia ou xenio poético, é importante recoñecer que estas e-formas son partes dunha paisaxe cultural que está aínda pouco clara e que os textos recollidos aquí teñen o mérito de explorar e empezar a clarificar.

O volume, que está todo escrito en francés, divídese en dúas seccións: 1) O xogo como espazo de resistencia, 2) Cando a arte se volve xogo. Nel participan ademais da propias editoras, Monique Maza e Alexandra Saemmer , distintos autores como Sébastien Genvo, Marida di Costa, Étienne Armand Amato e Fanny Georges, Estrella Rojas, Giovanna di Rosario, Ambroise Barras, Serge Bouchardon, Luc Dall’Armenllina, Laurent Pottier, Samuel Bianchini e Jean-Baptiste Labrune, Philippe Bootz, Marc Veyrat, Joël Gilles ou Mihai Christian Ile.

Recensión de ‘El hacedor (de Borges). Remake’, de Agustín F. Mallo, por Nela Fraga

Publicamos unha colaboración da investigadora da USC Nela Fraga Rivas, na que fai unha recensión da obra de Agustín Fernández Mallo El hacedor (de Borges). Remake. Este libro foi publicado por Alfaguara a comezos do 2011, pero meses máis tarde tivo que ser retirado do mercado pola demanda que a viúva de Borges, María Kodama, interpuxo contra Fernández Mallo por considerar que estabaa usar a obra do autor arxentino sen permiso, empezando polo seu título.

Á marxe da polémica, Nela Fraga tivo tempo para ler o libro e escribir esta recesión na que se abordan aspectos importantes sobre o exercicio de apropiacionismo e de postpoética que o autor coruñés afincado en Mallorca fixo a respecto da obra El hacedor, de Borges.

O artigo pódese ler en castelán neste pdf.

Axóuxere Editora presenta ‘Ensaios Radioativos’ de Márcio-André

A editorial Axóuxere continúa coa colección de pensamento Polimnia editando Ensaios Radioativos, un libro do poeta sonoro cinético e radioativo brasileiro Marcio-André que se presenta este xoves 12 de abril en Compostela, na galería A punto de fuga (Preguntoiro, 28), ás 20:30h. O evento contará coa presenza de Márcio-André, e será presentado polo tamén poeta e profesor de literatura portuguesa da Universidade de Santiago Carlos Quiroga.

Nos seus Ensaios Radioativos, dende a visión da «Contaminación» que o propio autor viviu (segundo el mesmo nos conta) en Pripyat: «ali (…) circundado pelo silêncio do fim do mundo, eu fazia, ainda que sem saber, um hino às contaminaçôes, além, claro, de me contaminar, tornando-me, provavelmente, o primeiro poeta radioativo do mundo», déixanos un feixe de escritos -orixinalmente publicados no Brasil (Confraria do Vento, 2008)- que van da poesía até a deriva nómade a través de cidades diversas, ao modo dun tuareg á procura dun eixo sagrado nos elementos do mundo posmoderno. Dende Edward Hooper até a física cuántica, Márcio-André, escritor, poeta, performer e músico brasileiro de alto carácter contaminante, proponnos no seu libro un aprofundamento divertido, lúcido e irónico sobre unha realidade que estamos acostumados a definir en termos tan estreitos e paradoxais que, ás veces, parece quedar pequena, aburrida e triste. Trátase dun fresco e intenso conxunto de ensaios.

Márcio-André (Rio de Janeiro, 1978). Escritor, artista sonoro e visual. Deu clases de escrita creativa e poesía sonora na Universidade de Coimbra e na Universidade Federal do Rio de Janeiro. Como tradutor, publicou textos de Ghérasim Luca, Gilles Ivain, Serge Pey, Mathieu Bénézet, Hagiwara Sakutaro e Forrest Gander. No 2008, recibeu a Bolsa Fundação Biblioteca Nacional, polo libro de ensaios Poética das Casas e, no 2009, foi poeta residente en Monsanto, Portugal. É tamén editor da editorial brasileira Confraria do Vento e curador do Cidade aTravessa, evento literario e performático que acontece nas cidades de Lisboa, Rio de Janeiro e São Paulo. Autor de catro libros de poesía e ensaios, colaborou con diversos xornais, entre eles O Globo, Jornal do Brasil ou O Estado de Minas; e con revistas brasileiras e internacionais. Os seus poemas foron traducidos a oito idiomas. Está integrado en diversas antoloxías como Poesia do Mundo; O que é poesia?; Todo começo é involuntário – a poesia brasileira no início do Sec. 21; Poétes Brésiliens d´aujourd´hui; e 24 letras por segundo; entre outras. Poeta experimental, con obras na área da poesía visual e sonora, da instalación e da performance, realizou traballos no Reino Unido, Francia, Portugal, Ucrania, Perú, así como tamén en diversas cidades do Brasil, traballando con poetas como Bruce Andrews, Stephen Rodefer, Arjen Duinker e Jonathan Morley. Actualmente vive en Lisboa.

Axóuxere, proxecto editorial configurado por un grupo aberto de creadores independentes que comezou a súa andaina o pasado mes de xuño, continúa así a colección Polimnia. Cadernos de Combate, e o seu compromiso con novas voces galegas e foráneas, impulsando dende este recuncho atlántico a creación dun tecido polifónico xerador de novas perspectivas e puntos de análise críticos e heterodoxos da contemporaneidade, perante unha realidade que os poderes tecnocráticos tenden a facer unívoca e dogmática.

‘Elogio del texto digital’, novo libro de José Manuel Lucía

A comezos de ano Fórcola Ediciones publicou o libro Elogio del texto digital, un ensaio no que José Manuel Lucía, un dos maiores divulgadores das Humanidades dixitais en España, trata de combater as reticencias do sector editorial e literario cara á nova sociedade dixital. Como explica Javier Celaya no seu prólogo, “Elogio del texto digital es un perfecto «quitamiedos» para cualquier persona que quiera entender las implicaciones del impacto de Internet en el mundo del libro”.

O libro ten como subtítulo “Claves para interpretar el nuevo paradigma”, e dedica boa parte das súas páxinas a falar como naceu e como funciona a nova textualidade (“da oralidade á virtualidade”), a analizar as características do texto dixital e tamén o seu funcionamento e organización (as bibliotecas dixitais), e as plataformas de coñecemento e a súa importancia á hora de abordar o futuro da cultura, da academia e da investigación.

José Manuel Lucía Megías (Ibiza, 1967) é Catedrático de Filoloxía Románica da Universidad Complutense de Madrid e coordinador académico do Centro de Estudios Cervantinos. É especialista en Literatura Románica Medieval, Iconografía, Crítica textual e Humanidades dixitaisl, e director do Banco de imágenes del Quijote, 1605-1915 e da plataforma literaria Escritores complutenses 2.0. Tal e como o presentan na editorial, nos últimos anos Lucía dedicouse á difusión das Humanidades Dixitais en España, con ducias de artigos e capítulos de libros publicados, e a monografía Literatura románica en Internet. Dende a UCM impulsa a creación do Centro de Investigación del Texto Digital (CITeD), o primeiro deste tipo no ámbito español. Tamén está a preparar unha versión hipertextual do Quixote, que se difundirá a partir de 2015.

Lucía é ademais poeta e ten publicados diversos poemarios como Libro de horas (Madrid, Calambur, 2000), Prometeo condenado (Madrid, Calambur, 2004), Acróstico (Madrid, Sial, 2005), Canciones y otros vasos de whisky (Madrid, Sial, 2006), Cuaderno de bitácora (Madrid, Sial, 2007), Tríptico (Madrid, Sial, 2009) e Trento (o el triunfo de la espera), en edición bilingüe español/italiano, con tradución de Claudia Dematté e prólogos de Luis Alberto de Cuenca e Pietro Taravacci. Tamén traduciu obras de Cesare Pavese e de Mihai Eminescu (Madrid, Cátedra, 2004), canda a Dana Giurca. A súa obra foi traducida ao italiano, ao francés e a hebreo.