Arquivos da etiqueta: María Yáñez

Ferramentas para a escrita de relatos dixitais

GenarratorAta o de agora os escritores que se aventuraron co soporte dixital para a súa creación literaria tiñan que botar man dos seus coñecementos máis básicos ou máis avanzados de linguaxes coma o HTML, o Flash, o Java… Moitos dos que temos no noso catálogo atenden ao perfil de creadores con competencias importantes nestas disciplinas. Mais nos últimos anos veñen creándose novos programas e aplicacións web que permiten crear un discurso avanzado en canto ás posibilidades do medio sen ter que preocuparse pola programación, só polo contido e por sacarlle o máximo partido á linguaxe dixital dende o punto de vista narrativo.

Un dos últimos en aparecer é Genarrator, un proxecto da Bournemouth University para crear unha ferramenta gratuíta e accesible desde calquera ordenador, coa que os usuarios poden aprender a deseñar e editar de xeito doado narracións interactivas e publicalas, na propia web do programa. Permite editar texto e imaxes, vídeo, animación e son, e traballar de xeito hipertextual calquera destes elementos, así como xogar co tempo e o modo en que aparece cada elemento dentro da narrativa. Tan importante ou máis é o feito de que Genarrator facilita o proceso anterior á edición, o do deseño e arquitectura do texto interactivo, coa ferramenta do site-map, que é o esquema das distintas páxinas que forman o relato e como se relacionan entre elas.

A web de Genarrator vai almacenando os relatos que se crean con ela, e que se poden explorar. A maior pega desta ferramenta é que polo de agora só funciona en Flash, co cal as obras resultantes carecen de código fonte e quedarán axiña obsoletas nun entorno no que o HTML5 é o estándar da web aberta.

De feito, a aparición de HTML5 permitiu nos últimos anos a aparición de ferramentas abertas para que persoas sen coñecementos de programación poidan facer os seus propios relatos interactivos. A maioría delas están orientadas ao vídeo, algunhas de xeito máis concreto ao webdocumental. É o caso de Klynt, Zeega, Popcorn Maker, Storyplanet3WDOC, Conductrr, Galahad ou o pioneiro Korsakow.

En 2012 María Yáñez (do proxecto Le.es) e mais Eva Domínguez presentaron no II Simposio I-Docs en Bristol un panel comparando tres destas ferramentas: Popcorn Maker, 3WDOC e Klynt. Dende aquela as ferramentas avanzaron moito e, como dicimos, apareceron outras novas, mais este cadro dá unha boa idea do que poden e non poden facer softwares de edición coma os mencionados polos narradores dixitais que non saiban nin teñan tempo de aprender a programar:

Ve a luz o novo número do Boletín Galego de Literatura, dedicado á textualidade dixital

O número 46 do Boletín Galego de Literatura, coordinado por María Teresa Vilariño Picos, do proxecto Le.es, vén de saír publicado co título Textos a escape: a literatura e a cultura na era dixital.

O volume inclúe artigos de Anxo Abuín González («Co debido respecto”: unha introdución a The Soprano’s Studies»), Ana Cabaleiro López («Nacemento e declive da utopía tecnolóxica: o ciberactivismo artístico a finais do século XX»), Jara Calles («A invención de códigos [hacking + bioarte + literatura = enxeñería social] powered by Século21»), Manuel Cebral Loureda («Que é teatro resoante?»), Óscar Cornago («Barroco teatro da modernidade (para unha construción crítica do presente)»), Fabrice Corrons («”Novo dramaturgo/a e director(a) de Cataluña pretende conectar co público. Razón aquí”. Reflexións sobre a relación teatral nas novas dramaturxias catalás»), Juan Fernández Navazas («A lectura performativa e a performance da personalidade en Facebook»), Ícaro Ferraz Vidal («Participação alienante, distância empancipatória. Novas textualidades, hermenêutica e ambivalência»), María López Suárez («Entre a continxencia do corpo e a deconstrución do xénero: a acción e a obxección no ideal performativo da cultura contemporánea»), David Muíño Barreiro («Tecnoloxía, subxectividade e política: poéticas na paisaxe dixital»), Manuel del Río («”Prison, my lord?” Lecturas gnósticas da cidade, a literatura e o cine”»), Saúl Rivas («Ser diferente é ser existente. A literatura electrónica en Galicia»), Alfonso Rivera («Pina Bausch e Lloyd Newson. O teatro na danza, a danza no teatro físico»), María José Sabo («Novas prácticas no ciberespazo: tensión, impugnación e distanciamento das formas tradicionais»), Samuel SolleiroSignum crucis: a historia do cinema como encrucillada en Jean-Luc Godard e Harun Farocki»), María Teresa Vilariño Picos («A poesía dixital cítase coa oralidade»), Telémaco 1.0 e María Yáñez («Shakespeare en 140 caracteres»).

Tamén se inclúe unha entrevista de Andrea Álvarez Pino ao creador Eduardo Kac, e no apartado de libros a revista contén recensións do libro de Emmanuelle Garnier Les dramaturges femmes dans l’Espagne contemporaine. Le traquique au féminin, feita por María López Suárez, do volume de Henry Jenkins e outros Confonting the Challenges of Participatory Culture – Media Education for the 21st Century feita por Serena Bilanceri, do libro de Eduardo Kac Telepresencia y bioarte. Interconexión en red de humanos, robots y conejos, feita por David Muíño e, por último, Alba Méndez recensiona tres volumes dedicados ás series de televisión publicados na editorial Errata Naturae: Los Soprano forever: antimanual de una serie de culto, The Wire: 10 dosis de la mejor serie de la televisión e Teleshakespeare.

Ademais, este número do Boletín Galego de Literatura leva ilustracións de debuxantes galegos de última xeración como Héctor Barros, María Gilino, Alberto Guitián, Emma Ríos e Sole Rei.

O proxecto Le.es estará presente na sección “cine e novas tecnoloxías” da Conferencia Internacional de Cine de Viana

A XII edición dos Encontros de Viana,organizada pola asociación Ao Norte de Viana do Castelo (Portugal), acolle este 11 de maio a Conferencia Internacional de Cinema de Viana – Cinema e Escola, que se celebrará na Escola Superior de Educação de Viana do Castelo. Este ano os temas que se tratarán son: Práticas de cinema na escola, Interculturalidades, migrações e turismo no cinema, Caleidoscópio de imagens, e Cinema, novas narrativas e novas tecnologias. Neste último apartado insírese a ponencia “Documental interactivo: Fragmentación, inmersión e participación para construír o real” que fará María Yáñez, membro do proxecto Le.es.

Velaquí o resumo da ponencia:

Nos últimos anos vén emerxendo na rede un artefacto, o documental interactivo (ou i-doc), no que están a converxer boa parte das técnicas e experimentos narrativos da non ficción dos últimos anos. Trátase dun formato ou xénero híbrido que combina hipertexto, multimedia, narración inmersiva procedente dos videoxogos, performatividade, locative media, espíritu colaborativo baseado da filosofía do crowdsourcing… Son tantas as posibilidades que o documental interactivo nos ofrece que moitas veces até é complicado delimitar cando falamos dun i-doc ou doutra cousa. Polo tanto, este novo artefacto suxírenos moitas preguntas que nos fan reflexionar sobre o momento que vivimos tanto no mundo audiovisual, como no xornalístico, como no da propia internet. Que é un documental interactivo? Existe xa algunha tipoloxía? Cales son os mellores exemplos de i-doc dos últimos anos? Cara a onde camiña? Quen está a producir e a crear i-docs? Formularemos estas preguntas tratando de atopar as respostas na produción máis recente, pero tamén trataremos de buscar a súas orixes artísticas para así proxectar as posibilidades no futuro.

Na web da Associacão Ao Norte pódese consultar o programa e o resto das actividades dos Encontros de Viana, que inclúen workshops, conferencias proxeccións e o certame Primeiro Olhar, do que Yáñez tamén será parte do xurado.

Presenza do proxecto LE.ES no congreso Mapping E-lit de Barcelona

A Universitat de Barcelona (UB) acolleu o 24 e 25 de novembro o congreso internacional Mapping E-Lit: Lectura y análisis de la literatura digital, organizado polo Grupo de Investigación Hermeneia, que dirixe Laura Borràs. Durante dous intensos días investigadores, críticos e autores de Europa, Canadá, Estados Unidos e América Latina intercambiaron ideas e comunicacións sobre o presente da literatura electrónica, tanto no que respecta á creación e a lectura de obras dixitais, como no tocante á creación de redes internacionais que vertebren os estudos en e-lit e a poñan tamén en relación co contexto editorial profesional.

No congreso participaron tres membros do proxecto Le.es, os investigadores David Muiño, Manuel del Río e María Yáñez. David Muiño presentou unha ponencia titulada ““Cityscapes: Social Poetics/Public Textualities”: Una aproximación a la poesía digital de María Mencía” na que estuda a obra desta artista española afincada no Reino Unido, considerando os aspectos políticos e estéticos que a conforman, na procura de novos modelos de subxectividade.

Comunicación de David Muíño. Foto: Hermeneia

Pola súa parte, Manuel del Río participou co estudo “Del Libro de Arena al Libro de la Almohada. Las propuestas de cine hipertextual de Peter Greenaway”, no que reflexiona sobre as posibilidades da aplicación do formato hipertextual ao mundo do cine, un tipo de arte en xeral marcado por varias características dominantes (unilinealidade, secuenciación, ‘naturalismo’) que fan a priori difícil a incorporación del hipervínculo e da narración activa e fragmentada en diferentes sendeiros, centrándose no caso do cineasta galés. Por último, María Yáñez presentou unha comunicación titulada “La máquina de recolectar emociones: una aproximación a la narrativa visual interactiva de Jonathan Harris”, na que analiza a dimensión poética da visualización de datos e o seu potención para o desenvolvemento da narrativa dixital de non ficción, a partir das obras Lovelines e We feel fine.

María Yáñez en Mapping E-Lit. Foto: Hermeneia

O congreso abriuno Laura Borràs cunha sesión de introdución na que fixo un repaso polo estado da cuestión da literatura electrónica e da evolución dos seus estudos nos dez anos que leva funcionando o grupo de investigación Hermeneia. Despois seguiron unha serie de conferencias a cargo de distintos membros de Hermeneia: Jaime Alejandro Rodríguez Ruiz presentou o proxecto Narratopedia, Giovanna Di Rosario falou de e-poesía e xénero analizando a obra de tres mulleres, e Domingo Sánchez-Mesa presentou as súas reflexións sobre a obra Amor de Clarice, de Rui Torres. O propio Rui Torres tamén participou nesta primeira sesión da xornada coa súa particular lectura da obra Húmus, un poema ensamblado no que Heriberto Helder en 1967 deconstrúe e reconstrúe a novela de Raul Brandão de 1917.

Tras esta sesión de conferencias iniciais houbo dúas mesas paralelas, unha relativa ao panorama europeo coas ponencias de Michael J. Maguire e Fabio de Vivo, e outra máis achegada ao caso catalán na que participaron Mireia Munmany, Bàrbara Peris e Nieves Rosendo, presentadas por Pablo Martín. Pola tarde Scott Rettberg presentou a Jerome Fletcher, que presentou a peza ConT\act\il, e a J.R. Carpenter, que falou da súa obra GENERATION[S]. Máis tarde os mesmos ponentes participaron nunha mesa redonda na que se abordaron as posibilidades e oportunidades para coordinar as distintas redes europeas de investigación sobre Literatura dixital.

Jerome Fletcher, J.R. Carpenter, Scott Rettberg en Mapping E-Lit. Foto: Hermeneia

A xornada do venres comezou coas comunicacións de Stefano Calzati (University of Amsterdam)), Enrico Bocciolesi (Università per Stranieri di Perugia), Fernanda Bonacho (Escola Superior de Comunicação Social/IPL, Lisboa, Centro de Estudos de Comunicação e Linguagem -CECL-), María Goicoechea (Univ. Complutense de Madrid), Ángela Celis (Univ. de Castilla La Mancha), Pablo Martín (Université de Lille 3 i Univ. de Granada), Federica A. Sala (Màster en literatura en l’era digital UB/Grup 62) e María Yáñez (Univ. Santiago de Compostela). A continuación Scott Rettberg, da universidade de Bergen, deu a conferencia Mapping Electronic Literature Networks: The ELMCIP Knowledge Base and the Apparatus of Electronic Literature, presentando o proxecto de investigación que coordina, ELMCIP (Electronic Literature as a Model of Creativity and Innovation in Practice).

Unha das sesións máis interesantes foi a das lecturas dialogadas a dúas voces, nas que investigadores vinculados a Hermeneia conversaban con distintos autores facendo unha crítica das súas obras. Foi o caso de Doménico Chiappe comentado por Bryan Barrachina, de Rui Torres comentado por Sandra Hurtado e de Ton Ferret comentado por Oreto Doménech.

Pola tarde houbo máis tempo para as comunicacións e o debate coas ponencias de Ana Cuquerella (Univ. Complutense de Madrid), David Muiño, Manuel del Río (USC), Victòria Miró (Màster en literatura en l’era digital UB/Grup 62, TV3), Maite Boscà (Màster en literatura en l’era digital UB/Grup 62, IES Albal), Valentina Vannimartini (Univ. de A Coruña), e Laura Borràs, que fixo unha lectura da ultimísima obra de Isaías Herrero, titulada 5000 palabras.

O congreso pechouse coa mesa redonda Influencias, mutaciones e hibridez entre la literatura impresa y la literatura digital, na que participaron Jordi Carrión, Agustín Fernández Mallo e Vicente Luis Mora, escritores que publican en papel pero que se serven dos soportes e formatos dixitais para experimentar coa linguaxe usada nas súas obras. A mesa estivo moderada por Doménico Chiappe, e ao seu remate Laura Borràs fixo a clausura do congreso.

Jordi Carrión, Agustín F. Mallo, Vicente Luis Mora e Doménico Chiappe na mesa. Foto: Hermeneia

Foron dous días de debate moi estimulante e de reflexión e cuestionamento sobre cara a ónde camiña a literatura electrónica, tanto no ámbito académico como no ámbito da creación. As actas do congreso publicaranse nos vindeiros meses, pero iremos publicando nesta alomenos parte dos contidos das ponencias que os membros de Le.es presentaron neste Mapping E-Lit.

Máis información na web de Hermeneia.