Arquivos da etiqueta: Portugal

TKB: Ferramentas e base de coñecemento para as artes performativas dixitais

tkb3No Centro de Lingüística da Universidade Nova de Lisboa naceu o proxecto TKB (A Transmedia Knowledge-Base for Performing Arts), que se declara “nos intersticios entre a lingüística e os estudos de artes performativas” e que ten como obxectivo construír unha base de coñecemento aberta e multimodal para documentar e apoiar a creación de pezas de danza contemporánea. O proxecto comezou no 2009 e neste 2013 chega á súa fin.

Nel colaboran a Faculdade de Ciências e Tecnologia da Universidade Nova de Lisboa (Interactive Multimedia Group), o  Centro Coreográfico O Espaço do Tempo: Montemor-o-Novo e a  AHK: Amsterdam Hogeschool voor de Kunsten da Universidade de Amsterdam.

Os principais resultados que se acadaron neste proxecto foron un software para a creación de danza contemporánea e unha base web para agrupar o coñecemento xerado en torno á esta disciplina e as súas relacións cos medios dixitais.

O software chámase polo de agora Creation Tool e trátase dun anotador de vídeo que serve para axudar no proceso creativo dos coreógrafos e funciona como un caderno dixital onde se poden facer anotacións en tempo real sobre un vídeo de danza. O desenvolvemento desta ferramenta seguiu un proceso de deseño iterativo no que participaron dous coreógrafos e que foi testado con bailaríns internacionais durante unha residencia-taller de danza contemporánea. O software pódese descargar na web do proxecto, canda un manual e diversas ilustracións e exemplos de uso.

A Knowledge-Base  lanzarase durante este ano e foi concebida como un recurso aberto e dinámico que funcionará como unha plataforma de relacións para todos os creadores, artistas e investigadores das artes performativas que queiran compartir os seus procesos creativos, métodos de traballo ou pezas rematadas.

Outra das actividades que realizou este ano o proxecto TKB foi o congreso internacional Multimodal Communication: Language, Performance and Digital Media, que se no mes de maio en Lisboa, en no que se presentaron os recursos mencionados. Podemos ler unha completa crónica na revista Digicult, e tamén este vídeo no que se resumen as principais ponencias do congreso.

Número 5 da Revista Cibertextualidades: ‘Electronic Publishing Models for Experimental Literature’

cibertextualidades_vol5A revista Cibertextualidades, editada pola Universidade Fernando Pessoa do Porto (Portugal) e dirixida polo profesor Rui Torres, vén de publicar o seu número 5, correspondente a 2013, baixo o título Electronic Publishing Models for Experimental Literature. O propio Rui Torres e mais Manuel Portela son os coordenadorse deste número, que afronta os problemas da representación, arquivo e publicación das formas literarias experimentais nos espazos dixitais. Inclúe comunicacións escritas en portugués, francés e inglés sobre procesos e métodos para a representacón, preservación e difusión das prácticas literarias intermediais e multimediais usando sistemas de arquivos dixitais.

No epígrafe “Visuality and Intermediality in Experimental Literature” atopamos un artigo de Jorge dos Reis titulado Critérios fundadores da poesia tipográfica e outro de Eduardo Paz Barroso co título Palavra e pintura em trocas de papéis. Concretismo, experimentalismo e artes plásticas em Portugal. No apartado sobre “Combination and Generativity in Cyberliterature” temos tres comunicacións: Vers une ontologie du domaine de la poésie numérique, de Philippe Bootz & Samuel Szoniecky, A Literatura Factorial [l!] de  Álvaro Seiça, e Barroquismos Digitais de Otávio Guimarães Tavares. O epígrafe máis extenso titúlase “Digital Archives and Electronic Publishing Models” e nel escriben Johanna Drucker (Modelando a funcionalidade: do códice ao livro electrónico), Philippe Bootz, Samuel Szoniecky e Abderrahim Bargaoui (Entité / identité. Un outil d’indexation des documents relatifs à la poésie numérique), Serge Bouchardon e Bruno Bachimont (Preservation of digital literature: from stored to reinvented memory), Isabel Pinto ((Un)Certain Editing) e Isabel Lourenço (Da Imaginação à concretização: representação e leitura em The William Blake Archive). No capítulo de Teses aparece o artigo Conhecimento científico em hipermídia: uma proposta de análise metodológica, de Érica Masiero Nering, e no apartado de proxectos Scott Rettberg presenta a ELMCIP Electronic Literature Knowledge Base.

A revista enteira está dispoñible para a súa descarga en pdf, a través desta páxina, onde tamén se poden ler os resumos de cada un dos artigos publicados.

Ao mesmo tempo, o sexto número de Cibertextualidades xa se está preparando e ten aberta a convocatoria para enviar artigos ata o día 31 de xullo de 2013. Os coordinadores son Rui Torres e Débora Santos e Silva, e o tema xeral é a Interacção de linguagens e convergência dos média nas poéticas contemporâneas.

 

Últimos días para concorrer ao iNTERFACES, concurso de arte interactiva no Porto

interfacesO 31 de marzo finaliza o prazo para presentar traballos a iNTERFACES, o concurso de arte interactiva convocado polo CITAR (Centro de Investigação em Ciência e Tecnologia das Artes) daUniversidade Católica Portuguesa, no seu centro rexional do Porto.

Tal e como explica o texto de presentación na súa web, a iniciativa nace “da necesidade de promover a creación artística dixital contemporánea e de dar a coñecer obras interactivas de artistas nacionais e internacionais”. Baixo tema aglutinador é o interface (sistema ou dispositivo a través do cal entidades non relacionadas poden interactuar), “son admitidos a concurso traballos artísticos nas máis diversas áreas: da instalación audiovisual interactiva á internet, da performance á arte electrónica, da realidade virtual ao cinema interactivo”.

As obras a concurso e as vencedoras mostraranse no 10º Festival Internacional Audiovisual Black&White da Escola das Artes da Universidade Católica Portuguesa. Tamén se porán a disposición do público de todo o mundo a través dun repositorio dixital.

Na web do concurso pódese descargar o regulamento e tamén a ficha de inscrición para participar.

Artigo de Mª Teresa Vilariño Picos no 2º Volume da Revista de Estudos Literários do Centro de Literatura Portuguesa

O 2º Volume da Revista de Estudos Literários, coordenado por Manuel Portela e publicado pelo Centro de Literatura Portuguesa da Universidade de Coimbra, ven de saír do prelo, dedicado á “Literatura no Século XXI”. Entre outros inclúe artigos de expertos como Pedro Barbosa, Katherine Hayles, Philippe Bootz ou Luís Filipe B. Teixeira. A profesora titular da USC e membro do proxecto Le.es María Teresa Vilariño Picos contribúe cun artigo titulado “Re-Implacement: The Metamorphosis of the Literary Space in the Cyber-Cities” (pp 277-296).

Ofrecemos o artigo completo en pdf e a tradución do resumo:

“O estudo da literatura, do teatro, do cinema, das artes visuais, da televisión e da música vén experimentando unha evolución que produciu unha ruptura coas nocións de unidade, autoridade e espazo/tempo. Esta ruptura está a significar a emerxencia dun novo discurso teórico e novas maneiras de estudar as obras que constrúen a nova nocióon de literatura. Neste artigo, uso a noción de re-implacement de Edward S. Casey para referirme ao modo no que os lugares así como os eventos que ocorren dentro deles, son asimilados, procesados e representados polos medios artísticos que combinan diferentes técnicas e disciplinas. Desde ese punto de partida, analizo unha serie de textos que se poden definir como parte da cibercultura na que lectoespectador se atopa cun rico vocabulario terminolóxico que corresponde con conceptos como multimedia, transmedia, hipermedia e postmedia.”

No que atinxe ao resto do volume, velaquí un extracto do texto de introdución:

“O foco de atenção deste volume dirige-se para os aspetos tecnológicos e materiais que têm transformado as práticas de criação, comunicação e leitura literária, e cujos efeitos se fazem sentir transversalmente na cultura atual. Esta cultura tem sido descrita cada vez com mais frequência como uma cultura do software, isto é, como uma cultura cujas práticas e formas são mediadas e determinadas por programas digitais. A ubiquidade da mediação digital significa que se torna hoje difícil circunscrever práticas e formas artísticas que não tenham, em menor ou maior grau, integrado as novas condições materiais de produção nos seus processos. No caso particular da arte literária, a alteração em curso da ecologia medial implica a reconfiguração da relação entre o impresso e o digital, num processo que não é apenas de concorrência, mas também de cooperação e de retroalimentação. Considerar o tema ‘literatura no século XXI’ significa, neste caso, pensar a textualidade digital e a presença crescente do computador e da programação nas práticas literárias pós-World Wide Web”. (pp.5-6)

O proxecto Le.es estará presente na sección “cine e novas tecnoloxías” da Conferencia Internacional de Cine de Viana

A XII edición dos Encontros de Viana,organizada pola asociación Ao Norte de Viana do Castelo (Portugal), acolle este 11 de maio a Conferencia Internacional de Cinema de Viana – Cinema e Escola, que se celebrará na Escola Superior de Educação de Viana do Castelo. Este ano os temas que se tratarán son: Práticas de cinema na escola, Interculturalidades, migrações e turismo no cinema, Caleidoscópio de imagens, e Cinema, novas narrativas e novas tecnologias. Neste último apartado insírese a ponencia “Documental interactivo: Fragmentación, inmersión e participación para construír o real” que fará María Yáñez, membro do proxecto Le.es.

Velaquí o resumo da ponencia:

Nos últimos anos vén emerxendo na rede un artefacto, o documental interactivo (ou i-doc), no que están a converxer boa parte das técnicas e experimentos narrativos da non ficción dos últimos anos. Trátase dun formato ou xénero híbrido que combina hipertexto, multimedia, narración inmersiva procedente dos videoxogos, performatividade, locative media, espíritu colaborativo baseado da filosofía do crowdsourcing… Son tantas as posibilidades que o documental interactivo nos ofrece que moitas veces até é complicado delimitar cando falamos dun i-doc ou doutra cousa. Polo tanto, este novo artefacto suxírenos moitas preguntas que nos fan reflexionar sobre o momento que vivimos tanto no mundo audiovisual, como no xornalístico, como no da propia internet. Que é un documental interactivo? Existe xa algunha tipoloxía? Cales son os mellores exemplos de i-doc dos últimos anos? Cara a onde camiña? Quen está a producir e a crear i-docs? Formularemos estas preguntas tratando de atopar as respostas na produción máis recente, pero tamén trataremos de buscar a súas orixes artísticas para así proxectar as posibilidades no futuro.

Na web da Associacão Ao Norte pódese consultar o programa e o resto das actividades dos Encontros de Viana, que inclúen workshops, conferencias proxeccións e o certame Primeiro Olhar, do que Yáñez tamén será parte do xurado.

As actas do simposio “Microcontos e outras microformas” xa están publicadas na rede

No pasado mes de outubro a Universidade do Minho organizou en Braga o simposio internacional “Microcontos e outras microformas”, no que participaron investigadores de Portugal, España, Francia, Brasil, Polonia, Tunisia e Israel, especialistas en narrativas que debateron sobre “os novos ou renovados réximes de escrita e de leitura que están en xogo nesta forma hiperbreve”, tal como explican os organizadores na introdución das actas, que xa se poden consultar na súa versión online.

O simposio organizouse dentro do proxecto de investigación “Mutações do conto nas sociedades urbanas contemporâneas: exuberância e minimalismo”, financiado pola Fundação para a Ciência e a Tecnologia de Portugal, e nel puxéronse sobre a mesa divesas cuestións de orde xenealóxica, intertextual e intermedial a propósito de conceptos e categorías como narratividade, hibridismo, parodia ou postmodernidade.

Para nós resulta especialmente relevante a influencia das tecnoloxías dixitais nesta nova forma narrativa, xa que, como explican dende a Universidade do Minho, “a generalização dos novos media (internet, videogames, DVD, etc.) e de novos suportes físicos para a escrita (ecrãs de telemóvel e de computador, Twitter) desencadeou um vasto desenvolvimento da produção e circulação de histórias, criando ao mesmo tempo novos constrangimentos físicos e novas “linguagens” que vieram modificar as formas e os géneros literários tradicionais (romances, novelas, contos). As novas práticas materiais de produção textual permitiram a criação de formas narrativas minúsculas que circulam em livro e na imprensa escrita, mas também em blogs, e-books e telemóveis (literatura digital). Daí a reativação da criação e do consumo de narrativas breves e ultrabreves, que surgiram há cerca de cem anos no contexto do modernismo, das vanguardas e da cultura de massas”.

Pola Universidade de Santiago de Compostela participou neste simposio a investigadora Begoña Díez Sanz, coa ponencia “El título en la minificción de José María Merino. Ensayo de una tipología”, que se pode ler enteira aquí, igual que o resto das actas do simposio.